Nazwa własna wobec gatunku i dyskursu

Nazwa własna wobec gatunku i dyskursu

Z przyjemnością polecamy Państwa uwadze najnowszą publikację dra hab. prof. UŚ Artura Rejtera pt. „Nazwa własna wobec gatunku i dyskursu”. Praca stanowi próbę opisu gatunku i dyskursu przez pryzmat nazw własnych obecnych w jego realizacjach tekstowych, jej koncepcja zatem polega na połączeniu zdobyczy szeroko pojętej lingwistyki tekstu i teorii dyskursu z onomastyką (ściślej: onomastyką literacką).

A. Rejter, Nazwa własna wobec gatunkuInteresujące było, jak nazwa własna współtworzy poszczególne piętra i obszary komunikacji. Materiał badawczy wykorzystany w monografii stanowią barokowe teksty artystyczne reprezentujące różne estetyki oraz wszystkie etapy rozwoju epoki. Sięgnięto do twórczości wielu poetów, zarówno tych pierwszoplanowych, jak i mniejszego formatu. Takie założenie pozwoliło osiągnąć obraz uśredniony i stosunkowo pełny. Na poziomie gatunku obserwacją objęto fraszkę i gatunki jej pokrewne (uwzględniono główne komponenty wzorca tekstowego), na poziomie dyskursu natomiast – dyskurs miłosny i erotyczny oraz metafizyczny. W postępowaniu badawczym skupiono się zarówno na kwestiach prototypowych, centralnych, jak i peryferyjnych, sekundarnych, skoncentrowano się także – zwłaszcza w wypadku dyskursu – na problematyce pogranicza. Zaproponowane analizy dowiodły, że bogactwo, ale i pewna standaryzacja onomastykonu barokowego pozostaje w bezpośrednim związku ze specyfiką kulturową epoki. Barok bowiem był formacją o wysokim stopniu złożoności, tak w sferze idei, podejmowanych tematów, jak i estetyk oraz ról wykładników, które można by interpretować z perspektywy komunikacji społecznej. Należy także zaznaczyć, że wiele ze wskazanych cech gatunku i dyskursu opisanych z perspektywy onomastycznej znalazłoby poświadczenie w tekstach reprezentujących inne epoki w dziejach kultury. Dowodzi to uniwersalności jako cechy właściwej dla cywilizacji człowieka, który niezależnie od czasów, w których żyje, natrafia na podobne problemy, ma te same przywary, w zbliżony sposób percypuje otaczającą go rzeczywistość.

Książkę można nabyć w Wydawnictwie UŚ: wydawnictwo.us.edu.pl/node/12263. Informacje na temat monografii – spis treści, indeks omówionych wyrazów oraz indeks osobowy – znajdują się na stronie: wydawnictwo.us.edu.pl/sites/wydawnictwo.us.edu.pl/files/nazwa_wlasna_wobec_gatunku_czw_st_e.pdf

Konferencja Naukowa „Powroty historii”

Konferencja Naukowa „Powroty historii”

Plakat, Konferencja NaukowaOtwierające nowy etap swojej działalności studenckie Koło Naukowe Polonistów zaprasza na Konferencję Naukową „Powroty historii”, podczas której swoje naukowe poszukiwania zaprezentują członkowie oraz sympatycy Koła. Motywem przewodnim spotkania jest szeroko rozumiana historia. Wydarzenie odbędzie się 28. kwietnia (czwartek) w Sali Rady Wydziału na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Od pokolenia wojennego dzisiejsze, młode pokolenie dwudziestokilkulatków różni bardzo wiele: od woli, aby o przeszłości opowiadać, po dalekie od stosowności, popkulturowe style mówienia. Chcielibyśmy, aby nasze wiosenne spotkanie stało się okazją do namysłu, dlaczego do historii drugiej wojny światowej, ale i szerzej do historii XX wieku w ogóle młode pokolenie dzisiaj wraca. Czy stoi za tym przyzwolenie wynikające z minionego czasu? Styl współczesnej polityki (konserwatyzm, lewicowość)? Popkultura? Historie rodzinne? Internet? Chcemy przedyskutować ogólniejsze i bardziej szczegółowe kwestie związane z głoszonym na przełomie wieków „końcem historii” i jej „powrotami” – obecnością „wielkiej” i „małej”, „innej” lub „niekonwencjonalnej” historii w literaturze.

Konferencja naukowa podzielona została na trzy panele tematyczne: Pamięć o wojnie i Zagładzie, Historie rodzinne oraz Formy pamięci i zapomnienia.

WYDARZENIE NA FACEBOOKU

Uroczystość nadania imienia Profesor Ireny Bajerowej Instytutowi Języka Polskiego

Uroczystość nadania imienia Profesor Ireny Bajerowej Instytutowi Języka Polskiego

Dnia 14 kwietnia 2016 roku odbyła się uroczystość nadania Instytutowi Języka Polskiego UŚ imienia Profesor Ireny Bajerowej. Z tej wyjątkowej okazji przygotowane zostało sympozjum pt. „Non omnis moriar”, podczas którego głos zabrali współpracownicy, członkowie rodziny Pani Profesor oraz Jej przyjaciele.

Pierwszą część wydarzenia poprowadzili Dyrektor IJP ds. naukowych, dr hab. prof. UŚ Mirosława Siuciak, i Prodziekan ds. rozwoju i promocji Wydziału Filologicznego, prof. zw. dr hab. Marian Kisiel. W uroczystości udział wzięli JM Rektor Uniwersytetu Śląskiego, prof. zw. dr hab. Wiesław Banyś, Dziekan Wydziału Filologicznego, prof. dr hab. Rafał Molencki, i Dyrektor IJP, dr hab. prof. UŚ Magdalena Pastuchowa, którzy w swoich wystąpieniach odwołali się do wkładu Profesor Bajerowej w budowanie śląskiej polonistyki. JM Rektor Uniwersytetu Śląskiego wraz z Dziekanem Wydziału Filologicznego oraz Dyrektor Instytutu Języka Polskiego odsłonili napis „Instytut Języka Polskiego im. Ireny Bajerowej”. Wydarzenie to było częścią zaplanowanego w dniach 13–15 kwietnia 2016 roku ogólnopolskiego Kongresu Historyków Języka „Językoznawstwo historyczne ‒ w trosce o przyszłość, w poszanowaniu przeszłości”.

Drugą część uroczystości poprowadzili dr hab. prof. UŚ Aleksandra Janowska oraz dr hab. prof. UŚ Artur Rejter. W jej trakcie nastąpiło uroczyste przekazanie listu intencyjnego oraz portretu Profesor Ireny Bajerowej przez Krzysztofa Pszczółkę, przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” UŚ. Głos przybliżający patriotyczną sylwetką Pani Profesor zabrała Ewa Żurawska, wiceprzewodnicząca Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” UŚ.

Następnie miało miejsce okolicznościowe sympozjum pt. „Non omnis moriar”, podczas którego wygłoszone zostały referaty naukowe, które nawiązywały do zainteresowań naukowych Pani Profesor (prof. dr hab. Leonard Neuger Występne przyjemności uczonego), składały hołd ojcu Pani Profesor (mgr Mateusz Turlej Szlakiem pamięci Zenona Klemensiewicza), odnosiły się do zagadnień językowych (mgr Renata Turlej Narodziny języków współczesnej Hiszpanii), ale przede wszystkim – wspominały Wielkiego Człowieka, którym niewątpliwie była Pani Profesor Irena Bajerowa (dr hab. Aleksandra Niewiara Wesół był Polak – z samodzielnych prac czeladnika). Wśród gości znaleźli się znani polscy językoznawcy, m.in. prof. dr hab. Bogdan Walczak, prof. dr hab. Bogusław Dunaj, prof. dr hab. Leszek Bednarczuk, prof. dr hab. Bogusław Wyderka, prof. dr hab. Henryk Wróbel, prof. dr hab. Olga Wolińska, prof. dr hab. Krystyna Kleszczowa i wielu innych. Szczególnie wzruszające były wspomnienia prof. dr hab. Jadwigi Puzyniny, która opowiadała, jak w czasach represji Profesor Bajerowa walczyła o wolność ojczyzny i prawa człowieka, a także – mierzyła się ze swoimi osobistymi tragediami i dramatami swoich bliskich. Udostępniona prywatna korespondencja prof. dr hab. Puzyniny z Profesor Bajerową pełna troski, empatii, słów życzliwości i otuchy ozdobiona własnoręcznymi rysunkami Profesor Bajerowej stanowi dowód Jej osobistego wielkiego zaangażowania zarówno w sprawy nauki, jak i człowieka.

dr Kinga Wąsińska

KONGRES HISTORYKÓW JĘZYKA – Katowice, 13-15 kwietnia 2016 r.

KONGRES HISTORYKÓW JĘZYKA – Katowice, 13-15 kwietnia 2016 r.

W dniach 13–15 kwietnia 2016 roku odbył się w Katowicach zorganizowany przez Instytut Języka Polskiego UŚ Kongres Historyków Języka pod hasłem „Językoznawstwo historyczne ‒ w trosce o przyszłość, w poszanowaniu przeszłości”.

Uroczyste otwarcie Kongresu Historyków Języka. Od lewej siedzą: dr hab. prof. UŚ Magdalena Pastuchowa, Dyrektor IJP UŚ; prof. dr hab. Rafał Molencki, Dziekan Wydziału Filologicznego UŚ; dr hab. prof. UŚ Mirosława Siuciak, Dyrektor ds. naukowych IJP UŚ.Pierwsze tego typu ogólnopolskie przedsięwzięcie naukowe zgromadziło ponad 120 historyków języka z 23 krajowych ośrodków naukowych, a także badaczy z białoruskiego Grodna i austriackiego Salzburga. W trakcie Kongresu wygłoszono około 60 referatów, zaprezentowano 11 posterów, a nadto podczas dwóch debat panelowych dyskutowano o najważniejszych problemach metodologicznych i dydaktycznych lingwistyki historycznej. Integralną częścią Kongresu było uroczyste nadanie Instytutowi Języka Polskiego Uniwersytetu Śląskiego imienia Profesor Ireny Bajerowej, któremu towarzyszyło okolicznościowe sympozjum pt. „Non omnis moriar”, podczas którego głos zabrali współpracownicy, członkowie rodziny Pani Profesor oraz Jej przyjaciele.

Kongres Historyków Języka udowodnił żywotność badań historycznojęzykowych oraz wykazał potrzebę kolejnych spotkań naukowych tego typu.

Patronat honorowy nad Kongresem objęli: Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Jarosław Gowin; JM Rektor Uniwersytetu Śląskiego, prof. dr hab. Wiesław Banyś; Wojewoda Śląski, Jarosław Wieczorek; oraz Rada Języka Polskiego. Partnerami wydarzenia byli: Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka (CINiBA), Katedra Międzynarodowych Studiów Polskich, Katedra Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej, Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach, Muzeum Śląskie, Szkoła Języka i Kultury Polskiej, Oddział Katowicki Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Instytutu Języka Polskiego UŚ „Via Linguae”.

Uczestnicy Kongresu dzięki partnerom wydarzenia mieli możliwość wysłuchania koncertu w NOSPR-ze, zwiedzenia Muzeum Śląskiego oraz zapoznania się ze zbiorami specjalnymi Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej.

Patronami medialnymi Kongresu byli: Polskie Radio Katowice, TVP 3 Katowice, „Dziennik Zachodni”, „Nasze Miasto”, „Gazeta Uniwersytecka UŚ”, Telewizja internetowa UŚ.

O Kongresie Historyków Języka można przeczytać i posłuchać także na stronach:

dr Joanna Przyklenk

Konferencja „Śląskie pogranicza: Cysaroki i Prusoki” w Chybiu

Konferencja „Śląskie pogranicza: Cysaroki i Prusoki” w Chybiu

9 kwietnia w Chybiu odbyła się interdyscyplinarna konferencja naukowa pt. Śląskie pogranicza: Cysaroki i Prusoki. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Zakład Historii Najnowszej po 1945 r. Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Wójta Gminy Chybie. W konferencji wzięła udział prof. dr hab. Ewa Sławkowa, która wygłosiła referat pt. Gwary cieszyńskie a gwary górnośląskie.LOGO_MINI

Celem konferencji było zwrócenie uwagi na kwestię tzw. śląskich pograniczy wewnętrznych i ich uwarunkowań historycznych czy kulturowych. Przedmiotem zainteresowania uczestników konferencji były dzieje i bogata tradycja takich rejonów pogranicza austriacko-pruskiego jak Godów, Zebrzydowice, Jastrzębie, Pruchna, Pawłowice, Chybie, Strumień, Czechowice-Dziedzice, Pszczyna.

Więcej szczegółów znajduje się na portalu informacyjnym bbfan.pl

Będziemy działać profesjonalniej, czyli lepiej, łatwiej, szybciej! „Via Linguae” realizuje projekt dofinansowany ze środków Programu FIO

Będziemy działać profesjonalniej, czyli lepiej, łatwiej, szybciej! „Via Linguae” realizuje projekt dofinansowany ze środków Programu FIO

logotypy_fio_bez_podpisuProjekt dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich

Stowarzyszenie „Via Linguae” realizuje projekt pt.: Profesjonalniej znaczy lepiej, łatwiej, szybciej – doposażenie Stowarzyszenia „Via Linguae” w sprzęt służący rozwojowi młodej organizacji pozarządowej, który jest dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich – Śląskie Lokalnie, a sam Program prowadzony jest przez Centrum Rozwoju Inicjatyw Społecznych CRIS oraz Fundusz Lokalny RAMŻA na podstawie umowy o realizację zadania publicznego zleconego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Celem projektu realizowanego od 1 kwietnia 2016 roku do 31 maja 2016 roku jest zwiększenie własnych zasobów materialnych i potencjału organizacyjno-społecznego  Stowarzyszenia „Via Linguae” poprzez zakup przenośnego ekranu projekcyjnego, głośników komputerowych, dyktafonu, komputera z systemem operacyjnym Windows, oprogramowania MS Office oraz bindownicy i gilotyny do papieru. Sprzęt ten zwiększy profesjonalność podejmowanych przez Stowarzyszenie działań statutowych, co przełoży się na lepszą, łatwiejszą i tym samym szybszą realizację celów Stowarzyszenia.

Bezpośrednimi odbiorcami projektu są członkowie Stowarzyszenia „Via Linguae”, tj. 60 osób działających w organizacji non profit, korzystający z zakupionego sprzętu podczas przygotowywania organizowanych przez Stowarzyszenie wydarzeń naukowo-dydaktycznych. W grupie tej znajdują się m.in. pracownicy Instytutu Języka Polskiego Uniwersytetu Śląskiego odpowiedzialni za merytoryczną stronę podejmowanych inicjatyw. Pośrednimi odbiorcami będą osoby uczestniczące w organizowanych przez Stowarzyszenie wydarzeniach, które dzięki wykorzystaniu zakupionego sprzętu będą efektywnie przyswajać przekazywane treści, co przełoży się na zwiększenie ich świadomości językowej.

Spotkanie z Wojciechem Malajkatem oraz warsztaty „Ile można wyrazić głosem?”

Spotkanie z Wojciechem Malajkatem oraz warsztaty „Ile można wyrazić głosem?”

Katedra Międzynarodowych Studiów Polskich i Instytut Języka Polskiego UŚ zapraszają 13.04.2016 r. na spotkanie z Wojciechem Malajkatem aktorem, reżyserem, pedagogiem, rektorem-elektem Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Wydarzeniem towarzyszącym będą warsztaty pracy nad głosem.

Sylwetka gościa spotkania: malajkat www
Wojciech Malajkat – wybitny polski aktor teatralny i filmowy, ale także reżyser, pedagog; profesor zwyczajny Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Studiował na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. Występował na wielu scenach m. in. w Teatrze Studio im. Stanisława Ignacego Witkiewicza i Teatrze Narodowym. Spośród licznych Jego talent aktorski był wielokrotnie nagradzany na festiwalach teatralnych, otrzymał m. in. Nagrodę im. Leona Schillera (1988) czy Nagrodę im. Stanisława Wyspiańskiego (1988).

W ramach wydarzenia odbędą się także warsztaty „Ile można wyrazić głosem?”.

Spotkanie odbędzie się 13.04.2016r. (środa)
o godz. 11.30 w sali 013.
Katowice, plac Sejmu Śląskiego 1

Serdecznie zapraszamy na spotkanie!

Wstęp wolny

Konferencja na Uniwersytecie w Grazu

Konferencja na Uniwersytecie w Grazu

W dniach 21-24 marca na Uniwersytecie w Grazu odbyła się coroczna konferencja Komisji Słowotwórczej działającej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów. Wzięły w niej udział, wygłaszając referaty, prof. dr hab. Krystyna Kleszczowa oraz dr hab. prof. UŚ Magdalena Pastuchowa, będące członkiniami tejże Komisji. Spotkanie w Grazu jest ważną slawistyczną platformą wymiany myśli i koncepcji metodycznych dotyczących badań słowotwórstwa słowiańskiego.