Zakład Socjolingwistyki i Społecznych Praktyk Komunikowania

Zakład Socjolingwistyki i Społecznych Praktyk Komunikowania kontynuuje tradycję badań socjolingwistycznych zapoczątkowanych przez prof. Władysława Lubasia. Celem głównym tych badań jest podjęcie lub kontynuowanie problematyki dotyczącej różnych dziedzin komunikacji potocznej, realizacji potocznej odmiany języka, dialogu potocznego, teksu mówionego (ludzi dorosłych i dzieci) w aspekcie szeroko pojętego interakcjonizmu. Są to badania interdyscyplinarne, obejmujące problematykę lingwistyczną, ale także korzystające z osiągnięć socjologii oraz teorii komunikacji zwłaszcza w zakresie badań nad wizualnością w języku. Ten aspekt działalności naukowej, kładzie nacisk na związki zjawisk językowych z kontekstem kulturowo-cywilizacyjnym i wynikającymi stąd zmianami w zakresie stylu, pragmatyki języka i zmianami technik tekstotwórczych oraz społecznym problemem analfabetyzmu funkcjonalnego.

Kontynuacją tradycji śląskiej socjolingwistyki jest rozwijanie badań nad językiem Górnoślązaków i śląską odmianą regionalną języka.

Zakład intensywnie rozwija także problematykę glottodydaktyki w zakresie teorii i praktyki nauczania języka polskiego jako obcego oraz lingwistyki stosowanej w zakresie logopedii, jej teorii i praktyki. Mieszczą się tu:

  1. badania dotyczące szeroko rozumianej profilaktyki wad wymowy i zaburzeń płynności mowy, przede wszystkim w zakresie jąkania się oraz metodologii i praktyki badań przesiewowych wśród dzieci w wieku przedszkolnym. Przedstawiciele zakładu uczestniczą także w pracach ośrodków zagranicznych, m.in. z University of Central Florida, West Wirginia University i University of Alberta w zakresie prac nad normalizacją i standaryzacją testów przesiewowych oraz postaw wobec ludzi jąkających się i sytuacji dzieci jąkających się w szkole;
  2. badania nad: czynnościami prymarnymi (biologicznie) a artykulacją; strukturą pojęć w dyskursie zaburzonym, metodyką prowadzenia terapii zaburzeń realizacji fonemów oraz dialogiem w dyskursie zaburzonym (u osób z zaburzeniami efektoralnymi i z chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Altzheimera; zaburzeniami czynności prymarnych a wadami anatomicznymi narządu żucia; komunikacją werbalną i niewerbalną osób po urazach czaszkowo-mózgowych;
  3. badania w zakresie tzw. logopedii artystycznej, a także badania nad wykorzystaniem ujęcia kognitywnego, w szczególności teorii prototypów w logopedii.

Zakład podejmuje badania nad dyskursem publicznym ze szczególnym uwzględnieniem takich obszarów jak: język w mediach publicznych, zagadnienia perswazyjności języka w aspekcie języka promocji, reklamy oraz polityki, a także zagadnienia teoretyczne i praktyczne dotyczące public relations oraz polityki językowej. Przy tej okazji podejmujemy i rozwijamy zagadnienia krytycznej analizy dyskursu.

Od niedawna ważnym tematem badawczym stało się zagadnienie komunikacji w sytuacjach kryzysowych; zagadnienia rozwijane są ze współpracą z komendami policji i dotyczą zagrożeń terrorystycznych i ochrony ludności przed zagrożeniami i sytuacjami kryzysowymi. Celem badań jest diagnozowanie potrzeb społecznych w zakresie bezpieczeństwa na terenie Śląska i wspieranie aktywności obywateli.