dr Romualda Piętkowa

dr RPietkaC mini

Zakład Lingwistyki Tekstu i Dyskursu
e-mail: romapietka@op.pl

Romualda Piętkowa zajmuje się relacjami między językiem a kulturą, stylistyką i pragmatyką; szczególnie przemianami dyskursu naukowego i urzędowego oraz retoryką komunikacji publicznej, a także glottodydaktyką. W latach 1990-1995 była wicedyrektorem ds. dydaktycznych Instytutu Języka Polskiego, a w latach 1996-1999 – wicedyrektorem ds. naukowych. Jest członkiem PTJ, Komisji Językoznawczej Oddziału PAN w Katowicach, TMJP, Stowarzyszenia „Bristol” i ZNKPjO. Prowadzi warsztaty „Poprawnie – jasno – uprzejmie” dla jednostek samorządowych i urzędów państwowych. Współpracuje z AZSO w Chorzowie, Jest jurorką Lokalnego Konkursu Krasomówczego organizowanego przez ELSA – Wydział Prawa i Administracji UŚ.

Książki autorskie i współautorskie:

  • www.poradnia językowa.pl. Red. K. Wyrwas, Katowice 2007, s. 61, 69-70, 77, 84-85, 119, 144, 210-211, 241, 245, 250, 251-252.
  • Tu i teraz w tekście literackim – przestrzeń i czas w wymiarze pragmatycznym [rozdział 5] Kategorie pragmatyczne w tekście literackim. Wstęp do stylistyki pragmatycznej. Red. E. Sławkowa, Katowice [2000], s. 156-186.
  • Funkcje wyrażeń werbalizujących kategorie przestrzenne. (Na materiale współczesnej poezji polskiej). Katowice 1989, ss. 151.
  • Teksty języka mówionego mieszkańców miast Górnego Śląska i Zagłębia. Red. W. Lubaś. T. II, cz. l. Katowice 1980, s. 22-38 (współautor).

Redakcje naukowe:

  • Konteksty [współred. E. Jedrzejko]. Katowice 1995.
  • Eros – Psyche – Seks. Katowice 1993.

Artykuły:

  • Pudelek? Polityka? Przybora? Dobór tekstów do analizy na zajęciach językoznawczych [w:] Forum Lingwistyczne 2014, s. 149-162.
  • Elitarny egalitaryzm Kabaretu Starszych Panów, [w:] Język Artystyczny, t.15, Język (i) kultury popularnej, red. A. Rejter, Katowice 2014, s. 89-109 (współautor: M. Piętka).
  • Uchwycić niepochwytność w dwa przyległe słowa. Metaforyczny wymiar deiksy w poezji, Poradnik Językowy 5/2013, s. 29-36.
  • Dialog w świecie tekstów naukowych. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. IV Gatunek a komunikacja społeczna Red. D. Ostaszewska, J. Przyklenk. Katowice 2011.
  • Style konwersacyjne dyskursu naukowego. W: Polskie języki. O językach zawodowych i środowiskowych. Materiały z VII Forum Kultury Słowa. Red. M. Milewska-Stawiany, E. Rogowska – Cybulska, Gdańsk 2010.
  • O przemianach językowego obrazu świata (JOS) uwag kilka… W: Sztuka czy rzemiosło? Nauczyć Polski i polskiego. T. II. Red. A. Achtelik, M. Kita, J. Tambor, Katowice 2010.
  • Nazwy własne w językowym obrazie świata. W: Славянские языки: аспекты исследования (VI Супруновские чтения), Red. E. N. Ruderko, Mińsk 2009.
  • Gatunki paratekstualne wobec prototypu stylu naukowego W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. III. Gatunek a odmiany funkcjonalne. Red. D. Ostaszewska, Katowice 2007, s. 143-150.
  • Językowy obraz świata i stereotypy a nauczanie języka polskiego. W: Sztuka czy rzemiosło? Nauczyć Polski i polskiego. Red. A. Achtelik, J. Tambor, Wyd. Gnome, Katowice 2007, s. 85–104.
  • Zabawy uczonych i gatunki im sprzyjające. W: Literatura i wiedza. Z dziejów form artystycznych w literaturze polskiej. T. 87. Red. W. Bolecki i E. Dąbrowska, Warszawa 2006, s. 130–143.
  • Homo doctus versus (?) homo ludens. O ludycznych aspektach uprawiania nauki. W: Żonglerzy słowami. Językowy potencjał i manifestacje językowe. Red. M. Kita, M. Czempka, Katowice 2006.
  • Tekst naukowy a mikrozdarzenie, exemplum, anegdota. W: Spotkanie. Księga jubileuszowa dla Profesora Aleksandra Wilkonia. Red. M. Kita, B. Witosz, Katowice 2005, s. 424–433.
  • Dyskurs naukowy a retoryka. W: Współczesne analizy dyskursu. Kognitywne analizy dyskursu a inne metody badawcze. Red. S. Gajda, M. Krauz, Rzeszów 2005, s. 327–337.
  • A przestrzeń jaka jest?… Czy lotna przestrzeń Einsteina, relatio ruchu i ruchuzmiany w języku i obrazowaniu poetyckim. W: Przestrzeń w języku i kulturze. Analiza tekstów literackich. Red. J. Adamowski, Lublin 2005, s. 123–132.
  • Paratekstualność w dyskursie naukowym. W. Wielojęzyczność w perspektywie stylistyki i poetyki. Red. M. Ruszkowski, Kielce 2004, s. 119-134.
  • Biogram i/czy prezentacja. Paratekst o autorze. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. II Gatunek a tekst. Red. D. Ostaszewska, Katowice 2003, s. 230–245.
  • Przełom, powtórzenia, przemiany. O poezji lat dziewięćdziesiątych. W: Stylistyka XII. Wielojęzyczność a styl. Red. nacz. S. Gajda, Opole 2003, s. 89-108.
  • …Jeśli będziemy ze sobą rozmawiać. O aksjologicznym wymiarze rozmowy myśli kilka. W: Porozmawiajmy o rozmowie. Lingwistyczne aspekty dialogu. Red. M. Kita, J. Grzenia. Katowice 2003, s. 202-212.
  • O kulturowych uwarunkowaniach definiowania znaczeń leksemów w nauczaniu języka obcego. „Postscriptum”. Kwartalnik Szkoły Języka i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Red. nacz. R. Cudak, nr 2-3 (42-42) 2002. Red. nr. J. Tambor, s. 97-106; wyd. SJiKP UŚ.
  • O pewnym eksperymencie powtórzonym dwadzieścia lat później, czyli o tekście mówionym i pisanym raz jeszcze… W: Język w przestrzeni społecznej. Red. S. Gajda, K. Rymut, U. Żydek- Bednarczuk, wyd. Uniwersytet Opolski i Instytut Filologii Polskiej i Opolskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Opole 2002, s. 157-166.
  • Agonistyka i empatia zasadą komunikacji językowej. W: Język w komunikacji. T. II. Red. G. Habrajska. Łódź 2001. s. 222-227.
  • Tu i teraz – o deiksie w tekście poetyckim W: Semantyka tekstu artystycznego. Red. A. Pajdzińska, R. Tokarski, Lublin 2001, s. 149-161.
  • Dawać świadectwo – Gustawa Herlinga Grudzińskiego dyskurs aksjologiczny. W: Język Artystyczny. T 11. Red. A. Wilkoń, D. Ostaszewska, Katowice 2001, s. 47-59.
  • Paratekst w tekście naukowym – informacja i/lub reklama. W. Stylistyka a pragmatyka. Red. B. Witosz, Katowice 2001, s. 201-211.
  • Humor w dyskursie dydaktycznym. W: Świat humoru. Red. S. Gajda, i D. Brzozowska, Opole 2000, s. 331-338.
  • Gatunki stylu urzędowego – wzorce i realizacja. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. 1. Mowy piękno wielorakie. Red. D. Ostaszewska Katowice 2000, s. 96-108.
  • Być (po)między w niejednorodności świata. O pojęciu granicy w tekstach poetyckich. W: Język Artystyczny. T. 10. Red. D. Ostaszewska, E. Sławkowa, Katowice 1996, s. 75-87.
  • Współczesne teorie lingwistyczne a nauczanie języka. Cz. I: Językoznawstwo strukturalne i gramatyka generatywna. (współautor E. Jędrzejko). „Język Polski w Szkole Średniej” 1996. R. X, z. 4, s. 103-114.
  • Czy w tekście naukowym możliwe są carmina figurata? W: Literatura a heterogeniczność kultury. Poetyka i obraz świata. Red. E. Czaplejewicz, E. Kasperski, Warszawa 1996. Wyd. Trio, s. 165-175.
  • Wizualizacja semantyki. O niektórych sposobach zapisu we współczesnych tekstach. W: Styl a tekst. Red. S. Gajda, M. Balowski, Opole 1996, s. 159-168.
  • W ciemności widzieć a w jasności ślepnąć – oksymoronizacja poezji Anny Kamieńskiej. W: Język Artystyczny. T. 9. Red. A.Wilkoń. B. Witosz, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1543, Katowice 1995, s. 41-55.
  • Kryzys rozmowy jako sygnał przeobrażeń modelu językowych interakcji [współautor B. Witosz].Przemiany współczesnej polszczyzny. Red. S. Gajda, Z. Adamiszyn, Opole 1994, s.197- 202.
  • Relacje nadawczo-odbiorcze w tekście terapeutycznym. (współautor B. Witosz) W: Kształcenie językowego porozumiewania się. Red. S. Gajda, J.Nocoń. Opole 1994, s. 309-314.
  • Normatywność w podręcznikach języka polskiego dla cudzoziemców. W: Z problemów współczesnego języka polskiego. Red. A. Wilkoń, J. Warchala, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1342, Katowice 1993, s. 56-65.
  • Święte i kurtyzany. Ambiwalencja leksyki erotycznej w poezji Kazimiery Zawistowskiej. W: Eros – Psyche – Seks. Red. R. Piętkowa. Katowice 1993, s. 35-42
  • Objaśnianie leksyki w podręcznikach języka polskiego dla cudzoziemców. W: Język polski jako obcy. Red. S. Grabias, Uniwersytet M. Curie – Skłodowskiej, Lublin 1992, s. 135–143.
  • Językowe strategie grzeczności w dyskusji. W: Polska etykieta językowa. Język a kultura. T. 6. Red. J. Anusiewicz, M. Marcjanik, Wrocław 1992, s. 107-114.
  • Miary paradoksu. O poezji Jana Twardowskiego. W: Problemy aksjologii w literaturze. Red. S. Sawicki, W. Tyszczyk. Lublin 1992, s. 387-404.
  • Wpiekłowzięte niebogłosy. Gniew Jana Lechonia – przygotowanie do interpretacji. W: Skamander. T. 7. Red. I. Opacki., Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1150, Katowice 1991, s. 79-88.
  • Teksty piosenek i psychozabaw jako materiał do ćwiczeń leksykalno-gramatycznych w nauczaniu języka polskiego jako obcego (współautor E. Jędrzejko). W: Tradycja i nowoczesność w nauczaniu cudzoziemców języka polskiego jako obcego. Red. H. Rybicka-Nowacka, B. Rocławski, Gdańsk 1990, s. 127-142.
  • O aksjologizacji przestrzeni w języku i poezji. W: Język a kultura. T. 2. Zagadnienia leksykalne i aksjologiczne. Red. J. Puzynina, J. Bartmiński. Wyd.I, Wrocław 1989, s. 275-292. Wyd.II, Wrocław 1991.
  • O poetyckiej refleksji nad kształtem przestrzeni. W: Język Artystyczny. T. 5. Red. A. Wilkoń.. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 851, Katowice 1987, s. 28-43.
  • Z problemów nauczania stylistyki w szkole średniej (współautor B. Witosz ). W: „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego”. T.6. Red. E. Polański. Katowice 1986, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 776, s. 135-142.
  • Pojęcie przestrzeni. Zarys problematyki. W: „Język Artystyczny”. T. 3. Red. A. Wilkoń. Katowice 1985. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 680, s. 39-49.
  • O funkcji fatycznej w tekstach języka mówionego (współautor: B. Witosz). W: „Prace Językoznawcze.” T.10. Red. H. Wróbel. Katowice 1985. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 690, s. 125-135.
  • O leksyce przestrzenno – czasowej w twórczości Stanisława Balińskiego. W: Skamander. Studia o twórczości Stanisława Balińskiego. Red. I. Opacki, M. Pytasz. Katowice 1985. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 677, s. 27-38.
  • Socjologiczne uwarunkowania wariantywności fonetycznej w języku mówionym katowiczan. W: Socjolingwistyka. T.2. Red. W. Lubaś. Warszawa – Kraków – Katowice 1979, s. 105-119.

Recenzje:

  • (rec.) Aldona Skudrzyk, Krystyna Urban: Małe ojczyzny. Świadomość językowo-kulturowa społeczności lokalnych, „Studia Medioznawcze” 1 (48) 2012, s. 7.
  • (rec.) Elżbieta Dąbrowska, Teksty w ruchu. Powroty baroku w polskiej poezji współczesnej. „Stylistyka” XI. Stylistyka a poetyka. Red. nacz. S. Gajda, Opole 2002, s. 568-571.
  • (rec). Leksykon szkolny. Gatunki paraliterackie, publicystyczne i użytkowe. Red. M.Pytasz. (współautor). „Stylistyka” III, 1994, s. 241-245.
  • (rec). S. Kania: Polska gwara konspiracyjno – partyzancka czasu okupacji hitlerowskiej. W: Socjolingwistyka. T. 3. Red. W. Lubaś. Warszawa – Kraków – Katowice 1980, s. 226-230.