prof. dr hab. Ewa Sławkowa

Ewa Sławkowa

 

Ewa Sławkowa, profesor w Zakładzie Historii Języka Polskiego. Jej zainteresowania i prace badawcze koncentrują się wokół następujących kręgów tematycznych: stylistyka (ze szczególnym uwzględnieniem językowo-kulturowych aspektów stylu artystycznego); współczesna translatoryka (w jej wymiarze teoretycznym i praktycznym); edukacja regionalna (problemy języka i stylu tzw. piśmiennictwa regionalnego); etnopragmatyka i komunikacja międzykulturowa. W latach osiemdziesiątych (1981-1985) pracowała jako lektor języka polskiego we Francji na Uniwersytecie Paris-IV-Sorbonne. Przez wiele lat przewodniczyła Katowickiemu Kołu Miłośników Języka Polskiego.

Książki autorskie i współautorskie:

  • Tekst literacki w kręgu językoznawstwa, t. II, Katowice 2016.
  • Tekst literacki w kręgu językoznawstwa. Katowice 2012, Uniwersytet Śląski Wydawnictwo Gnome, s. 220.
  • Być STELA. Z zagadnień edukacji regionalnej na Śląsku Cieszyńskim. Katowice 2003, Wydawnictwo Gnome, s. 167.
  • Style literatury (po roku 1956), Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 2129. Red. B. Witosz. Katowice 2003, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 103—160 (współautorstwo Bożena Witosz, Maria Wojtak, Aldona Skudrzykowa).
  • Współczesne przekłady utworów Mickiewicza. Studia kulturowo-literackie. Studia o przekładzie pod red. P. Fasta, nr 11. Katowice 2000, Wydawnictwo „Śląsk”, s. 19— 33, 86—101, 106—125, 142—153 (współautorstwo Jadwiga Warchoł).
  • „Trans–Atlantyk” Witolda Gombrowicza. Studia nad językiem i stylem tekstu. Katowice 1981, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 167.

Redakcje naukowe:

  • Kategorie pragmatyczne w tekście literackim. Wstęp do stylistyki pragmatycznej. Cieszyn 2000, Wydawnictwo „Innowacje”, s. 186.
  • Język Artystyczny” . T 10. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1580. Katowice 1996 (współredakcja Danuta Ostaszewska), s. 235.

Artykuły:

  • O apofatyczności reportaży Swietłany Aleksijewicz: z zagadnień stylu pisarza ( na materiale utworu „Czasy secondhand. Koniec czerwonego człowieka”), w: Barwy słów. Studia lingwistyczno-kulturowe. Pod red. D. Filar i P. Krzyżanowskiego, Lublin, 2017, s. 727-737.
  • „Wciąż mi się zdaje, że nie powrócę do gniazda mojego”: kilka uwag na marginesie tomu wierszy „Nostalgia. Nostalgi”, w: Polska literatura migracyjna  w Szwecji po roku 1989, red. E.Teodorowicz-Hellman i J. Gesche, Stockholm, 2017.
  • Styl indywidualny a tożsamość: twórczość literacka śląskich polonistów, w: Socjolekt, idiolekt, idiostyl. red. U. Sokólska, Białystok, 2017.
  • Andrzeja Stasiuka „dotyk świata”: z problemów struktury tekstu i stylu Jadąc do Babadag, w: „Język Artystyczny”: Nowy(?) kanon (?). Wokół nagrody literackiej Nike, t. 16. Katowice 2017.
  • Miejsce konia w szlachecko-chłopskim imaginarium: perspektywa językoznawcy, w: Koń w kulturach świata. Red. E. Skorupska-Raczyńska, J. Rutkowska, Gorzów Wielkopolski, 2016.
  • Obraz męskiego INNEGO w powieściach Margueritte Duras w kontekście dyskursu orientalistycznego w: Współczesny i dawny obraz mężczyzny w literaturze i kulturze, red. L. Mariak, J. Rychter, Szczecin, 2016.
  • Nazwy środków transportu w językach europejskich, w: Miasto. Przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie, red. M. Święcicka, M. Peplińska, Bydgoszcz, 2016.
  • Żywotność formy językowej Witolda Gombrowicza w literaturze ostatnich dekad, w: „Stylistyka”, t. XXV, 2016.
  • Metatekst w świetle dokonań współczesnych dyscyplin i teorii (nie tylko) językoznawczych, w: Język pisarzy. Problemy metatekstu i metajęzyka. Red. A. Kozłowska, T. Korpysz. Warszawa 2015, Wyd. UKSW, s. 29-41.
  • Rynek pracy…opinia ulicy. Miasto we frazeologii europejskiej, w: Nowe zjawiska w języku, tekście i komunikacji. Frazeologizmy. Red. I. Kosek, R. Makarewicz, K. Zawilska. Olsztyn 2015, Wyd. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, s. 178-190.
  • Nie tylko pomiędzy słowem, obrazem i dźwiękiem: casus newsów oraz poezji cybernetycznej, w: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. V: Gatunek a granice. Red. D. Ostaszewska, J. Przyklenk. Katowice 2015, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, s. 141-151.
  • O pojęciu polskiego kodu kulturowego: perspektywa językoznawcy, w; Spotkania polonistyk trzech krajów – Chiny, Korea, Japonia. Rocznik 2014/2015. Red. Koji Morita. Tokyo, s. 49-61.
  • „Słowo się rzekło”… obraz SŁOWA w językach indoeuropejskich, w: Odkrywanie słowa – historia i współczesność. Red. U. Sokólska. Białystok 2015, Wyd. Uniwersytetu w Białymstoku, s. 161-173.
  • Miasto we frazeologii. Rozpoznanie wstępne, w: Miasto. Przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo-społecznie. Red. M. Święcicka, M. Peplińska-Narloch. Bydgoszcz 2014, Wyd. Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, s. 62-73.
  • Na szlakach włóczęgi, ścieżkach lektury i duktach języka: o przynależności gatunkowej i stylu Dziennika północnego Mariusza Wilka. „Język Artystyczny”, t. 15: Język(i) kultury popularnej. Red. Rejter. Katowice 2014, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, s. 133-146.
  • Co teoria słowotwórstwa wniosła do badań nad językiem pisarzy, w: Wokół słów i znaczeń. Słowotwórstwo dawne i współczesne. T. VI. Red. E. Rogowska-Cybulska, E. Badyda. Gdańsk 2014, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, s. 16-26.
  • Księstwo ciemności: „portret” Kaukazu w reportażach Wojciecha Jagielskiego pt. Wieże z kamienia, w: Polszczyzna Mazowsza i Podlasia, t. XVIII: Językowa przeszłość i współczesność Mazowsza i Podlasia. Red. H. Sędziak i D. Czyż. Łomża 2014, s. 219-228.
  • On the Symbiotic and Orwellian changes of Meaning. Remarks on the Theory of Research on Historical Semantic Changes, „Forum Lingwistyczne” 2014, nr 1. Katowice, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, s. 91-98 (wersja angielska artykułu opublikowanego pierwotnie w języku polskim).
  • „Pióropusz” Mariana Pilota: kolekcja stylów i archiwum pamięci kultury, „Stylistyka” 2013, nr XXII, s. 309-324.
  • „Stąpać po dwóch śladach”: kilka uwag o wierszu Marty Franzén pt. Bałtyk, w: Między językami, kulturami, literaturami. Polska literatura (e)migracyjna w Berlinie i w Sztokholmie po roku 1981. Red. E. Teodorowicz-Hellman i J. Gesche, przy współpracy M. Brandt. Universitatis Stockholmiensis. Stockholm Slavic Papers 2013/22, s. 170-175.
  • Stylistyczne potpourri. Szkic do „portretu” prozy Zygmunta Haupta, w: Cum reverentia, gratia, amicitia…, w: Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Bogdanowi Walczakowi. Red. J. Migdał i A. Piotrowska-Wojaczyk. Poznań 2013, Wyd. Uniwersytetu Adama Mickiewicza, s. 245-252.
  • Pojęcie adaptacja w przestrzeni różnych dyskursów: od etymologii dom współczesnych użyć terminu, w: Adaptacje I: Język – literatura – sztuka. Red. W. Hajduk-Gawron i A. Madeja. Katowice 2013, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 13-24 (współautorstwo).
  • „Bieguni” Olgi Tokarczuk: artystyczny obraz domu i świata, w: Tekst – akt mowy – gatunek wypowiedzi. Red. U. Sokólska. Białystok 2013, s. 23-31.
  • Nazwy własne w wybranych utworach Andrzeja Stasiuka. Rekonesans, w: Mundus Verbi In honorem Sophiae Cygal-Krupa. M. Pachowicz i K. Choińska. Tarnów 2012. Wydawnictwo Państwowej Wyższej szkoły Zawodowej w Tarnowie. S. 402- 408.
  • „Nie zapomnieć języka w gębie”: Wołoka” Mariusz Wilka. Próba lektury Językoznawczej, w: W komunikacyjnej przestrzeni nazw własnych i pospolitych. Red. I. Łuc, M. Pogłódek. Katowice 2012. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 525- 543.
  • „Bru-net. Co nowa proza polska „robi” z odmianami stylowymi polszczyzny? W: „Odmiany stylowe polszczyzny dawniej i dziś”. Red. U. Sokólska. Białystok 2011. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, s. 299-309.
  • Miejsce i rola gatunku mowy w komunikacji międzykulturowej (perspektywa translatologiczna). W: „ Gatunki mowy i ich ewolucja” t. IV. Gatunek a komunikacja społeczna. Red. D. Ostaszewska przy współudziale J. Przyklenk. Katowice 2011. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 86-97.
  • Kierunki badań nad słownictwem pisarzy. W: „”Język pisarzy II: Słownictwo pisarzy”. Red. A. Kozłowska, T. Korpysz. Warszawa 2011, Wydawnictwo UKSW, s. 6- 21.
  • Achievements of Polish Cognitive Linguistics. An Attempt at a Critical Evaluation, w: ПРOЪЛEMИ HA ЪAЛKACKOTO И CЛABУHCKOTO EЭИKOЭHAHИ Uniwersytet Cyryla i Metodego. Wielkie Tyrnovo. Bułgaria 2010, s. 305- 312.
  • Obraz mediów i dyskursu medialnego w polskiej literaturze współczesnej (na wybranych przykładach), w: Styl – dyskurs – media. Red. B. Bogołębska i M. Worsowicz. Łódź 2010. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 205-214.
  • Ślub Witolda Gombrowicza po arabsku, w: Literatura polska w świecie, t. III. OBECN
  • OŚCI. Red. R. Cudak. Uniwersytet Śląski. Wydawnictwo GNOME. Katowice 2010, s. 230-240.
  • „Barbarzyńca w ogrodzie” Zbigniewa Herberta w przekładzie na język francuski, czyli ironia zbarbaryzowanego losu, w: Język dalekosiężny. Przekłady i międzynarodowa recepcja twórczości Zbigniewa Herberta. Red. M. Heydel, E. Wójcik-Lesse i M. Woźniak. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków 2010, s. 89-103 (współautorstwo).
  • Co współczesne koncepcje ewolucji języka oznaczają dla teorii i praktyki glottodydaktycznej?, w: Sztuka i rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego. T.2. Red. A. Achtelik, M. Kita i J. Tambor. Uniwersytet Śląski. Wydawnictwo GNOME. Katowice 2010, s. 22-29.
  • Funkcje leksyki kolorystycznej w prozie Andrzeja Stasiuka, w: „Język Artystyczny”, t. 14. Red. B. Witosz. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2010, s. 115 – 127.
  • Przekład w perspektywie międzykulturowej (relacje polsko- bałtyckie), w: POLIJAS UN BALTIJAS KULTURAS SAKARI. Polsko- bałtyckie związki kulturowe, Uniwersytet w Daugavpils (Łotwa), 2010.
  • Is Polish Getting Globalized? Most Important Changes in the Language after 1989. W: „Issledowanija po sławianskim jazykam”.13. Seul, Korea Płd., 2009, s. 23- 32.
  • O różnych sposobach językoznawczej refleksji nad językiem artystycznym, w: ” Język pisarzy jako problem lingwistyki”. Red. A. Kozłowska , T. Korpysz. Warszawa 2009. Wydawnictwo Uniwersytetu im. Kardynała S.Wyszyńskiego.
  • Na Wschód od Zachodu”: obraz Europy Środkowo-Wschodniej w „Jadąc do Babadag” i w innych utworach Andrzeja Stasiuka, w: „Polszczyzna Mazowsza I Podlasia. T. XIII. Językowa przeszłość i współczesność Mazowsza i Podlasia. Red. H. Sędziak. Łomża, 2009, s. 187-202. Wydawnictwo Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów.
  • Antygatunek i metagatunek a struktura tekstu (kilka wybranych zagadnień), w: „Polska genologia. Gatunek w literaturze współczesnej. Red. R. Cudak. Warszawa 2009. Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 288-294 (przedruk).
  • „POETRIX”. O metaforze technologicznej we współczesnej poezji polskiej. W: Współczesna polszczyzna. Stan. Perspektywy. Zagrożenia”. Red. Z. Cygal-Krupa. Kraków-Tarnów. Księgarnia Akademicka Kraków 2008, s. 315-325.
  • Miejsce teorii semantycznych w opisie języka tekstu artystycznego. W: Styl a semantyka. Red. I. Szczepankowska. Białystok 2008, s. 13-25.
  • Styl francuskiego przekładu „Sonetów krymskich”- perspektywa kognitywna. W: Kognitywizm w poetyce i stylistyce. Red. G. Habrajska, J. Ślósarska. Kraków. Universitas, s. 111-121.
  • Nie tylko (śląska) opowieść: z zagadnień struktury i stylistyki tekstu Gnoju Wojciecha Kuczoka. W: „Język Artystyczny” t. 13. Red. B. Witosz. Katowice 2007, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 167-177.
  • O semantyce inicjalnych wypowiedzi metatekstowych: pamiętnikowe, dziennikowe, wspomnieniowe, autobiograficzne pre-scripta. Postulaty badawcze. W: „Język Artystyczny” t.13. Red. B. Witosz. Katowice 2007. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 51-60.
  • O stylu liberackim. W: Z zagadnień typologii odmian języka. W: Gatunki mowy i ich ewolucja, t. III „Gatunek a odmiany funkcjonalne. Red. D. Ostaszewska. Katowice 2007. Wydawnictwo Gnome, s. 232-239.
  • Przekład wobec oryginału. Różne czasy, różne style. W: „Stylistyka” XVI. Red. S. Gajda. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego. Opole 2007, s. 221- 234.
  • Tradycja i nowoczesność: o języku literatury polskiej lat dziewięćdziesiątych. W: Wokół polszczyzny dawnej i obecnej. Red. B. Nowowiejski. Białystok 2006. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, s. 323-33.
  • Dyskursywnie o dyskursie. W: „Białostockie Archiwum Językowe” nr 6, red. B. Nowowiejski. Białystok 2006, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, s. 87-96.
  • Style konwersacyjne w perspektywie komunikacji międzykulturowej. W: Style konwersacyjne. Red. B. Witosz. Katowice 2006. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 69-79.
  • Z zagadnień onomastyki literackiej i teorii translacji (na przykładzie wybranych antroponimów”Pana Tadeusza” w przekładzie poematu na język francuski). W: Spotkanie. Ksiega jubileuszowa dla Profesora Aleksandra Wilkonia. Red. M. Kita i B. Witosz. Katowice 2005. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 349-360.
  • „Naciśnij enter”. Nowe media w przestrzeni tekstu poetyckiego, W: Dialog a nowe media. Red. J. Grzenia i M. Kita. Katowice 2004, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 189—201.
  • „Genus scribendi”. Z zagadnień ewolucji wzorca tekstowego. W: „Poznańskie Spotkania Językoznawcze” T. XII. Red. Z. Krążyńska i Z. Zagórski. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Filologiczno-Filozoficzny. Prace Komisji Językoznawczej T. 41. Poznań 2004, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, s. 53—62.
  • Magdaleny Tulli ćwiczenia z semantyki czyli o nazywaniu świata w „Snach i kamieniach”, W: „Język Artystyczny” T. 12: Literatura kobiet. Literatura kobieca. Kobiecość w literaturze, red. B. Witosz. Katowice 2003 Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 100—113.
  • Gatunek, antygatunek i metagatunek a struktura tekstu literackiego (kilka wybranych zagadnień). W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. II. Red. D. Ostaszewska. Katowice 2003, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 333—339.
  • Rozmowa i jej poetyckie aktualizacje w wierszach Czesława Miłosza. W: Rozmowa (materiały konferencji internetowej). Red. M. Kita, J. Grzenia. Katowice 2003, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 191—201.
  • O profilu komunikacyjnym polszczyzny. Z zagadnień komunikacji międzykulturowej i etnopragmatyki, W: Śląskie Studia Lingwistyczne pod red. K. Kleszczowej i J. Sobczykowej. Katowice 2003, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 334—342.
  • La traduzione artistica: alla scoperta di nuovi di comunità culturale, w: Traduzione E Dialogo Tra Le Nazioni. Convegno internationale dedicato alla memoria di Enrico Damiani.Napoli 27-30 settembre 2002 a cura di Jolanta Żurawska. Università degli Studi di Napoli „L’Orientale” – Napoli. Collegium Columbianum – Kraków 2003, s. 107—113.
  • Język artystyczny. W: Najnowsze dzieje języków słowiańskich: Język Polski. Red. S. Gajda. Opole 2001, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego — Instytutu Filologii Polskiej, s. 243—293 (współautorstwo Bożena Witosz, Maria Wojtak).
  • Instrumentarium badawcze współczesnego językoznawstwa w opisie semantyki tekstu artystycznego (wybór zagadnień). W: Semantyka tekstu artystycznego. Red. A. Pajdzińska i R. Tokarski. Lublin 2000, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej, s. 9—26.
  • Stylistyka a pragmatyka. Uwagi wstępne. W: Kategorie pragmatyczne w tekście literackim. Wstęp do stylistyki pragmatycznej. Red. E. Sławkowa. Cieszyn 2000, Wydawnictwo „Innowacje”, s. 7—15.
  • Z zagadnień etnoretoryki tekstu: „Pan Tadeusz” w przekładach na język francuski. W: „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”. T. VI. Red. Z. Krążyńska i Zagórskiego. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk Wydział Filologiczno-Filozoficzny. Prace Komisji Językoznawczej. T. 33. Poznań 2001, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, s. 31—44.
  • „Ślady” Biblii w literaturze polskiej. W: Biblia i kultura (tytuł oryginalny w języku ukraińskim). Red. A. Hямцу. Czerniowce 2000, Wydawnictwo „Pyta”, s. 205—210 (współautorstwo Danuta Ostaszewska).
  • Style współczesnego felietonu (Z zagadnień stylistyki gatunku). W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. I: Mowy Piękno wielorakie. Red. D. Ostaszewska. Katowice 2000, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 305—315.
  • Procesy nazwotwórcze a językowy obraz świata (na materiale średniowiecznej terminologii botanicznej w Słowniku Jana Stanki). W: Przeszłość w językowym obrazie świata. Red. A. Pajdzińska, P. Krzyżanowski. Lublin 1999, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej, s. 149—162 (współautorstwo Danuta Ostaszewska).
  • O tzw. symbiotycznych i orwellowskich zmianach znaczeniowych (Z teorii badań nad historyczną zmiennością znaczeń wyrazów). W: „Prace Językoznawcze”. T. 25: Studia Historycznojęzykowe. Red. O Wolińska. Katowice 1998, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 182—191.
  • Tłumaczenie jako głos w dialogu kultur, czyli spór współczesnych tłumaczy francuskich o „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. W: Adam Mickiewicz i kultura światowa. Materiały Międzynarodowej Konferencji Naukowej 12—17 maja 1997 — Grodno—Nowogródek. W 5 księgach. Grodno 1998, Wydawnictwo Państwowego Uniwersytetu Grodzieńskiego im. Janki Kupały, s. 12—30 (współautorstwo Jadwiga Warchoł).
  • Stylistyka feministyczna (Zarys problematyki badawczej). W: Nowe czasy, nowe języki, (nowe i stare) problemy. Red. E. Jędrzejko. Katowice 1998, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 210—217.
  • Cieszyńska pieśń ludowa: poetycki etnodialekt pogranicza. W: Przenikanie się elementów polskich i czeskich w staropolszczyźnie i pieśni pogranicza polskoczeskiego. Red. A. Wójcik. Opawa-Cieszyn 1997, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 145—154, (współautorstwo Danuta Ostaszewska).
  • O kształceniu kompetencji etnokulturowej na pograniczu (na przykładzie Śląska Cieszyńskiego). W: Śląsk jako region pogranicza językowo-kulturowego w edukacji. Red. I. Nowakowska-Kempna. Katowice 1997, s. 48—62.
  • „Drzewo rodowodne”. Obraz ‘domu i rodziny’ w poezji cieszyńskiej. W: Śląsk w badaniach językoznawczych: badanie pogranicza językowo-kulturowego polskoczeskiego. T. III: Rodzina: język — tradycja — tożsamość. Red. I. NowakowskaKempna. Katowice 1997, s. 179—200.
  • Język poezji cieszyńskiej: perspektywa etnologiczna. W: „Prace Językoznawcze”, nr 24: Studia Historycznojęzykowe. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1577. Red. A. Grybosiowa i A. Kowalska. Katowice 1996, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 101—113.
  • Szkic do poetyckiego obrazu ‘Życia’ (O potrzebie opisu kognitywnego w stylistyce). W: „Język Artystyczny”. T. 10. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1580. Red. D. Ostaszewska i E. Sławkowa. Katowice 1996, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 163—175.
  • Kontekst rozważań w strukturze tekstu (analiza funkcjonalno-strukturalna. W: Tekst i jego odmiany. Red. T. Dobrzyńska. Warszawa 1996, Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, s. 7—18 (współautorstwo Danuta Ostaszewska).
  • Les exercises de la phraséologie contrastive: les locutions de comparaison en polonais et en français. W: Les contactes linguistiques franco-polonais. Textes réunis par Z. Cygal-Krupa. Presses Universitaires de Lille 1995, s. 173—179.
  • Funkcje języka wypowiedzi filozoficznej (na przykładzie słownictwa polskiej filozofii narodowej). W: „Język Artystyczny”. T. 9. Red. A. Wilkoń i B. Witosz. Katowice 1995, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 105—118.
  • O nauczaniu języka polskiego w amerykańskiej uczelni i o lingwistyce komputerowej. W: Postscriptum. Lato, Zima 1995, s. 13—15.
  • Środki perswazji retorycznej w „Satyrze” Jana Kochanowskiego. W: „Prace Językoznawcze”, nr 22: Studia historycznojęzykowe. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 1410. Red. A. Kowalska. Katowice 1994, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 95—104.
  • “Splątany rytm kopalni”. O stylu prozy Gustawa Morcinka. W: “Śląskie Miscellanea”. T. 6: Literatura — Folklor. Prace Komisji Historycznoliterackiej PAN, nr 15. Red. J. Malicki i K. Heska-Kwaśniewicz. Kraków 1994, Wydawnictwo „Universitas”, s. 111—117.
  • Cieszyńska poezja gwarowa (Zarys problematyki). W: „Śląskie Miscellanea”. T. 7. Prace Komisji Historycznoliterackiej PAN, nr 17. Red. J. Malicki i K. Heska-Kwaśniewicz. Katowice 1994, Wydawnictwo “Gnome”, s. 107—116.
  • „Chcę od mojego pisania nabrania życia otoczenia”. O funkcji konstrukcji znominalizowanych w strukturze tekstów Mirona Białoszewskiego. W: „Język Artystyczny”. T. 8. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 1338. Red. A. Wilkoń i B. Witosz. Katowice 1993, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 38—47.
  • Jan Polkowski, „Przesłanie Pana X” — przejmujące świadectwo epoki. Propozycja interpretacyjna dla IV klasy liceum i V technikum. W: „Język Polski w Szkole Średniej”. Red. J. Adamczyk, R. VIII. Z. 1(129). Kielce 1993, Wydawnictwo Pedagogiczne Związku Nauczycielstwa Polskiego, s. 52—58 (współautorstwo Barbara Twardzik-Spyra).
  • Toponimy a mityzacja świata przedstawionego w poezji Czesława Miłosza. W: Onomastyka literacka. Red. M. Biolik. Olsztyn 1993, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej Olsztyn, s. 229—236 (współautorstwo Elżbieta Rudnicka-Fira).
  • Poezja ‘Stela’. O języku poezji nurtu regionalnego we współczesnej poezji cieszyńskiej. W: Śląsk w badaniach językoznawczych: badania pogranicza językowokulturowego polsko-czeskiego. Red. I. Nowakowska-Kempna. Katowice 1993, s. 116—119.
  • Wartość słowa w tekście artystycznym. W: „Poradnik Językowy” 1992, nr 7, s. 522— 527.
  • O stylistyce Gustawa Morcinka. W: W kręgu Gustawa Morcinka. Rozprawy. Szkice. Przyczynki. Scenariusz filmowy. Red. K. Heska-Kwaśniewicz i J. Malicki. Katowice 1992, Wydawnictwo Śląski Instytut Naukowy, s. 68—76.
  • Gwara jako bogactwo kulturowe. W: Gwara śląska wczoraj i dziś. Katowice— Opole—Cieszyn 1991, Związek Górnośląski, s. 35—41.
  • Rodzaje stylizacji językowej w twórczości Gustawa Morcinka. W: „Rocznik Cieszyński” VI/VII. Red. R. Mrózek. Cieszyn 1991, Wydawnictw Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, s. 128—134.
  • Kategoria gramatyczna kategorią filozoficzną (na przykładzie kategorii osoby w tekstach Mirona Białoszewskiego). W: „Język Artystyczny”. T. 7. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 1082. Red. A. Wilkoń. Katowice 1990, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 45—60.
  • Oralność i muzyczność dźwiękowej poezji konkretnej. W: Tekst ustny — Tekxte orale. Struktura i pragmatyka — problemy systematyki — ustność w literaturze. Red. M. Abramowicz i J. Bartmiński. Wrocław 1989, Wydawnictwo Centralnego Programu Badań Podstawowych 08.05 „Polska kultura narodowa, jej tendencje rozwojowe i percepcja”, s. 245—259.
  • Espace perdu et mémoire retrouvée dans la poèsie de Czesław Miłosz. W: Les effets de l’émigration et l’exile dans les cultures tchèque et polonaises. Textes réunis par H. Jechova et H. Wlodarczyk, Presses de l’Université de Paris-Sorbonne. Paris 1987, s. 107—119
  • Filozoficzna podróż windą. Uwagi o elementach stylu Mirona Białoszewskiego (na przykładzie tomu “Odczepić się”). W: „Język Artystyczny”. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 739 T. 4. Red. A. Wilkoń. Katowice 1986, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 84—101 (współautorstwo Tadeusz Sławek).
  • Style gramatologii. W: “Literatura na świecie”, kwiecień 1986, nr 4(177), s. 264—290 (współautorstwo Tadeusz Sławek)
  • Mechanizmy budowy tekstu w wierszach Wisławy Szymborskiej. Artystyczny neofrazeologizm “egzystencjalny”. W: Studia i szkice o współczesnej polszczyźnie. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 537. Red. H. Wróbel. Katowice 1982, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 86—94.
  • Wiersz — oczyszczenie. W: „Język Artystyczny”. T. 2. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskie go, nr 459. Red. A. Wilkoń i H. Wróbel. Katowice 1981, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 37—47 (współautorstwo Leonard Neuger).
  • Stylizacja archaiczna w “Trans–Atlantyku” Witolda Gombrowicza. W: “Prace Językoznawcze”, nr 7: Studia historycznojęzykowe. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 405. Red. A. Grybosiowa i A. Kowalska. Katowice 1980, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 91—103.
  • Gramatyka generatywno-transformacyjna. W: “Tygodnik Kulturalny” 1979, nr VI.
  • Tekst sarmackości (semiotyka Gombrowiczowskiej gawędy). W: Katastrofizm i awangarda. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 322. Red. T. Bujnicki i T. Kłak. Katowice 1979, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 115—13
  • Słownik wymowy polskiej. Red. M. Karaś i M. Madejowa. Warszawa–Kraków 1977, PWN (autorstwo wybranych haseł).