prof. dr hab. Joanna Sobczykowa

J. Sobczyk

Zakład Leksykologii i Semantyki
e-mail: jsobczykowa@wp.pl

Zainteresowania naukowe Joanny Sobczykowej dotyczą historii języka polskiego, problematyki języka religijnego oraz, ogólnie, języka kultury.
Artykuły publikuje w lubelskich tomach dotyczących problematyki językowego obrazu świata, w łódzkiej serii poświęconej myśli chrześcijańskiej w kulturze, a także w poznańskiej serii „Język religijny dawniej i dziś”.
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego, Zespołu Języka Religijnego przy Komitecie Językoznawstwa PAN oraz członkiem Komisji Języka Religijnego przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów.

Książki autorskie i współautorskie:

  • O naukowej polszczyźnie humanistycznej złotego wieku. Wujek – Budny – Murzynowski. Katowice 2012, ss. 296.
  • Myśl o języku w komentarzu biblijnym ks. Jakuba Wujka. Katowice 2001, ss. 250.
  • Studia z historii skrótów językowych w polszczyźnie ogólnej do roku 1939 (na materiale języka prasy). Katowice 1987, ss. 140.

Redakcje naukowe:

  • Śląskie studia lingwistyczne, pod red. Krystyny Kleszczowej i Joanny Sobczykowej. Katowice 2003.

Artykuły:

  • Funkcje listów pasterskich z perspektywy językoznawczej, w: Funkcje wypowiedzi religijnych, Teolingwistyka 11, red. R. Przybylska i W. Przyczyna, Tarnów 2014, s. 215-231.
  • Świeckość i religijność w języku – zależności i oddziaływania, w: Sprachliche Säkularisierung. Semantik und Pragmatik. „Westost-passagen. Slawistische Forschungen und Texte” 20, Herausgegeben von A. Nagórko, Hildesheim-Zürich-New York 2014, s. 119-134.
  • List apostolski w świadomości szesnastowiecznego filologa biblijnego, w: Epistolografia w dawnej Rzeczypospolitej, t. IV, Stulecia XVI-XIX, perspektywa historyczna i językowa, red. P. Borek, M. Olma, Kraków 2013, s. 267-278.
  • Ksiądz Jakub Wujek jako komentator Biblii, w: Biblia Jakuba Wujka w życiu i kulturze narodu polskiego, Poznań 2013 (wyd. PAN), s. 83-99.
  • Słownictwo sakralne w polskim dyskursie publicznym, w: Wortsemantik. Zwischen Säkularisierung und (Re)sakralisierung öffentlicher Diskurse. Westostpassagen Slawistische Forschungen und Texte 15, Herausgegeben von Alicja Nagórko, Hildesheim – Zürich – New York 2012, s. 73-88.
  • Komentarz biblijny ks. Jakuba Wujka. Philologia ancilla theologiae // Der Bibelkommentar des Priesters Jakub Wujek. Philologia ancilla theologiae, w: Biblia to jest Księgi Starego i Nowego Testamentu przez D. Jakuba Wujka z Wągrowca Teologa Societatis Iesu, w Krakowie, Roku Pańskiego1599, [reedycja] Biblia Slavica, Seria II: Polnische Bibeln, Band V, 2, red. Irena Kwilecka i Hans Rothe, Komentarz, wyd. Ferdinand Schőningh, Paderborn-Műnchen-Wien-Zűrich 2010, s. 57-78.
  • O wartości głupoty, w: Człowiek – słowo – świat. Red. K. Waszakowa, T. Korpysz, J. Chojak, Warszawa 2009, s. 257-271.
  • Pytanie o religijność języka, w: „Język religijny dawniej i dziś”, t. 4, wyd. „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań 2009, s. 15-24.
  • Łacina w oczach dawnych Polaków. W: Przegląd Humanistyczny nr 1, Warszawa 2007, s. 105-115.
  • O humanistycznej polszczyźnie naukowej w XVI w.Philologiaancillatheologiae. W: Pogranicza. Red. D. Kowalska, Łódź 2007, s. 597-608.
  • Komentarz biblijny Wujka jako gatunek szesnastowieczny. W: Gatunki mowy i ich ewolucja, t.3. Gatunek a odmiany funkcjonalne, red. D. Ostaszewska, Katowice 2007, s. 271-279.
  • Eucharystia jako dialog. W: Czas i konwersacja. Red. M. Kita, J. Grzenia, Katowice 2006, s. 146-59.
  • O filologii komentarza biblijnego w Ewangelii Mateuszowej Stanisława Murzynowskiego. W: Staropolszczyzna piękna i interesująca, t. 2. Red. E. Koniusz, S. Cygan. Kielce 2006, s.142-150.
  • O języku Bolesława Prusa i jemu współczesnych. W: Nowa Polszczyzna nr 3(48), Kraków 2006, s. 37-42.
  • Różaniec w wypowiedziach ludzi modlitwy. W: Rytuał. Język – religia. Łódź 2005.
  • Językowe aspekty komunikowania świętości dziś. W: Teologia na nowe tysiąclecie. Między barbarzyństwem a nadzieją. Red. ks. J. Kempa, I. Bugdoł, Katowice 2005, s. 123-138.
  • Różaniec w wypowiedziach ludzi modlitwy. W: Rytuał. Język – religia. Łódź 2005.
  • Architryklin – polskie losy pewnego leksemu biblijno – antycznego. W: Śląskie studia lingwistyczne. Red. K. Kleszczowa, J. Sobczykowa. Katowice 2003, s. 142-150.
  • O autorytatywnym głoszeniu chrześcijaństwa w dobie polszczyzny nieunormowanej. W: Autorytety i normy. Red. D. Kowalska, Łódź 2003, s. 401-418.
  • Z problematyki przekładu biblijnego: Nausznica. [W:] Dzieło literackie i książka w kulturze. Studia i szkice ofiarowane Profesor Renardzie Ocieczek w czterdziestolecie pracy naukowej i dydaktycznej. Red. I. Opacki, B. Mazurkowa, Katowice 2002, s. 348-356..
  • Wyrażanie względu w szesnastowiecznych objaśnieniach chrześcijańskich pojęć teologicznych. [W:] Idee chrześcijańskie w życiu Europejczyka. Materiały z konferencji 15-17 maja 2000 r. Cz. 1. Red. A Ceglińska, Z. Staszewska. Łódź 2001, s.377-387.
  • Terminologia leksykologiczna w komentarzu biblijnym ks. Jakuba Wujka. W:Prace Językoznawcze UŚl. Studia historycznojęzykowe 26. Red. A. Kowalska, O. Wolińska. Katowice 2001, s. 223-231.
  • O językoznawstwie polskich biblistów XVI wieku na przykładzie komentarzy J. Wujka. W: Język, literatura i kultura Słowian dawniej i dziś III. Poznań 2001, s. 93-202.
  • O językoznawczej wartości komentarza w Biblii ks. Jakuba Wujka,w: Inspiracje chrześcijańskie w kulturze Europy. Red. E. Woźniak. Łódź 2000, s. 261-272
  • Obraz i podobieństwo. Refleksje filologiczne ks. Jakuba Wujka. W: Przeszłość w językowym obrazie świata. Red. A. Pajdzińska, P. Krzyżanowski. Lublin 1999, s. 231-251.
  • O myśli filologicznej Jakuba Wujka w komentarzu biblijnym. W: Od Biblii Wujka do współczesnego języka religijnego. Red. ks. Z. Adamek, S. Koziara. Tarnów 1999, s. 74-78.
  • Obraz i podobieństwo. Refleksje filologiczne ks. Jakuba Wujka,w: Przeszłość w językowym obrazie świata. Red. A. Pajdzińska, P. Krzyżanowski. Lublin, s. 231-251.
  • O zrozumiałości języka liturgicznego. W: Czterechsetlecie Unii Brzeskiej. Zagadnienia języka religijnego. Red. Z. Leszczyński. Lublin 1998, s. 187-204.
  • Formanty: -wa, -w, -wo, -twa, -ż. W: Słowotwórstwo języka doby staropolskiej. Przegląd formacji rzeczownikowych. Red. K. Kleszczowa. Katowice 1998, s. 293-295.
  • Modlitwa jako akt mowy w świetle komentarza ks. dra Jakuba Wujka w Biblii. W: Tekst sakralny. Tekst inspirowany liturgią. Łódź 1997, s. 263-279.
  • Przyniosła alabastroleyku. Szkic historycznosemantyczny leksemu alabaster. W: Prace Językoznawcze UŚl. Studia Historycznojęzykowe 25. Katowice 1997, s. 192-201.
  • Kiedy liczby stają się słowami czyli o pojmowaniu i wyrażaniu niepojętego (Refleksje nad tłumaczeniem Biblii Jakuba Wujka), w: Językowa kategoryzacja świata. Red. R.Grzegorczykowa, A. Pajdzińska. Lublin 1996, s. 167-182.
  • Rozdział: Skrótowce. W: Język polski w okresie II wojny światowej. Red. I. Bajerowa. Warszawa 1996, s.196-206.
  • Komentarz ks. Jakuba Wujka w Biblii 1599 r. jako szesnastowieczny tekst naukowy. W: Prace Językoznawcze UŚl. 24. Katowice 1996, s. 49-61.
  • Leksyka religijna w Słowniku języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego. “Biuletyn PTJ” 1994, s. 129 – 139;
  • O staropolskich rzeczownikach z morfemem –w-. W: Prace Językoznawcze UŚl. Studia Historycznojęzykowe 22. Katowice 1994, s. 48-59.
  • Etniczna charakterystyka tytułów utworów muzycznych. W: Język a kultura. Lublin 1992, s. 169-175.
  • Rzeczowniki z formantami –anie, -enie, -cie w funkcji przedmiotowej w Słowniku języka polskiego S. B. Lindego. W: Prace Językoznawcze UŚl. Studia Polonistyczne. Katowice 1991, s. 177-180.
  • O wskrzeszonym archaizmie czyli o rzeczowniku gwarectwo. W: Prace Językoznawcze UŚl. Studia Historycznojęzykowe 17. Katowice 1989, s.120-137.
  • Tytuły utworów muzycznych nazywające pozamuzyczne cechy utworu. W: Język Artystyczny 6, Katowice 1989, s. 68-82.
  • O pewnym typie nazw utworów muzycznych. W: Język Artystyczny 5. Katowice 1987, s. 83-96.
  • Z historii skrótów językowych w polszczyźnie. Język Polski 1986, s. 27-39.
  • Z zagadnień historii i struktury skrótów językowych w polszczyźnie. W: Prace Językoznawcze UŚl. 12. Katowice 1985, s. 71-82.
  • Skróty językowe w opinii społecznej na łamach Poradnika Językowego. Socjolingwistyka 5. Warszawa-Kraków-Katowice 1983, s. 77-99.
  • Skrótowce w polskiej prasie codziennej okresu międzywojennego. W: Prace Językoznawcze UŚl. 7. Katowice 1980, s. 74-90.
  • Historia ortografii polskiej oraz Wyłonienie się języka polskiego z prasłowiańszczyzny i wstępny etap integracji gwar plemiennych. W: Przewodnik do historii języka polskiego. Katowice 1979, s. 11-13, 53-56.
  • Historia i znaczenie nazwy Sosnowiec. W: Prace Językoznawcze UŚl. 4. Onomastyka. Katowice 1978, s.113-121.

Granty:

  • Jakuba Wujka refleksja o języku zawarta w komentarzu Biblii 1599 r.; H01D 007 13 (PB 237/ Fil/ 97).
  • O naukowej polszczyźnie humanistycznej złotego wieku; NN104 324 435 (PB–W–02–049–00–08).