prof. zw. dr hab. Bożena Witosz

prof B Witosz 1

 

Bożena Witosz od początku była związana z Instytutem Języka Polskiego. Jej zainteresowania naukowo-badawcze zamknąć można w nurcie współczesnej tekstologii lingwistycznej (zwłaszcza genologii oraz badań nad dyskursem), stylistyki oraz teorii literatury. Zajmuje ją głównie problematyka wzorców wypowiedzi, ich typologii oraz tekstowych aktualizacji, szeroko rozumianych kontekstowych uwarunkowań komunikacji, stylistycznych aspektów werbalizacji oraz teoretyczno-metodologicznych założeń opisu wymienionych wyżej zagadnień.
Była redaktorką (od 2003 do 2010 r.) serii „Język Artystyczny”. Jest członkinią rady naukowej czasopism: „Stylistyka”, „Tekst i Dyskurs / Text und Diskurs”, „Oblicza Komunikacji” oraz serii: „Bydgoskie Studia nad Pragmatyką Językową”. W latach 2003-2007 pełniła funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Stylistycznej przy Komitecie Językoznawstwa PAN, a w latach 2012-2015 była członkinią Komitetu Językoznawstwa PAN. Była kierownikiem grantów KBN oraz ekspertem MNiSW. Wypromowała 7 doktorów.

Książki autorskie i współautorskie:

  • Grundlagen der Textsortenlinguistik, Frankfurt am Main 2015, ss. 268.
  • Dyskurs i stylistyka, Katowice 2009, ss. 310.
  • Genologia lingwistyczna. Zarys problematyki, Katowice 2005, ss. 258.
  • Style literatury (po roku 1956), Katowice 2003, ss. 240 (współautorstwo z E. Sławek, M. Wojtak, A. Skudrzykową) [strony autorskie: 7-30; 38-47; 54-103; 214-216].
  • Kobieta w literaturze. Tekstowe wizualizacje od fin de siècle’u do końca XX wieku, Katowice 2001, ss. 206.
  • Opis w prozie narracyjnej na tle innych odmian deskrypcji, Katowice 1997, ss. 152.
  • Cechy strukturalno-składniowe monologu wypowiedzianego (na przykładzie literatury polskiej), Katowice 1988, ss. 166.

Redakcje naukowe:

  • Dyskurs i jego odmiany. Red. B. Witosz, K. Sujkowska-Sobisz, E. Ficek. Katowice 2016, ss. 368.
  • „Język Artystyczny”. T. 14. Wymiary tekstu – perspektywy interpretacji, Katowice 2010, wyd. UŚ, ss. 158.
  • „Język Artystyczny”. T. 13. Interakcyjny wymiar dyskursu artystycznego, Katowice 2007, ss. 184.
  • Księga jubileuszowa dla Profesora Aleksandra Wilkonia (współredakcja z M. Kitą), Katowice 2005, ss. 506.
  • Style konwersacyjne, Katowice 2006, ss. 271.
  • „Język Artystyczny”. T. 12. Literatura kobiet, literatura kobieca, kobiecość w literaturze, Katowice 2003, ss. 247.
  • Style literatury (po roku 1956), Katowice 2003, ss. 240.
  • Stylistyka a pragmatyka, Katowice 2001, ss. 388.
  • „Język Artystyczny”, t. 9, Katowice 1995 (współredakcja z A. Wilkoniem).
  • „Język Artystyczny”, t. 8, Katowice 1993 (współredakcja z A. Wilkoniem).

Artykuły:

  • Czy hejt to problem genologiczny? , w: Współczesne media. Gatunki w mediach. Prace dedykowane Profesor Marii Wojtak. T. 1. Zagadnienia teoretyczne. Gatunki w mediach drukowanych, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Lublin 2017, s. 191-205.
  • O dyskursie wykluczenia i dyskursach wykluczonych z perspektywy lingwistycznej [przedruk], w: Etyka słowa. Wybór opracowań, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, M. Nowosad-Bakalarczyk, J. Puzynina, Lublin 2017, s. 181-199.
  • Metatext in the Discourse of the Theory of text, Stylistics and Pragmalinguistics, “Forum Lingwistyczne 2017, nr 4, s. 107-115.
  • Leksykalne środki tradycyjnej stylistyki we współczesnych badaniach nad stylem. (O smutnym losie epitetu), „Stylistyka” 2017, XXVI, s. 39-49.
  • Obecność problematyki teoriotekstowej w badaniach lingwistycznych początku XXI, w: Metafora –Tekst – Dyskurs, red. Grochowski G., Leociak J., Kordys J., Prussak M., Warszawa 2017, IBL, s. 213-226.
  • Lingwistyczne koncepcje tekstu wobec wyzwań komunikacji wirtualnej. W: Język w Internecie. Antologia, red. M. Kita, I. Loewe, Katowice 2016, s. 101-112. [przedruk].
  • Gatunek literacki. W: Słownik polskiej krytyki literackiej 1764-1918. Pojęcia – terminy – zjawiska –przekroje. T. 1.,  red. J. Bachórz, G. Borkowska, T. Koskiewiczowa i in., Toruń 2016, s. 396-416.
  • Opis / opisowość. W: Słownik polskiej krytyki literackiej 1764-1918. Pojęcia – terminy – zjawiska – przekroje. T. 2., red. J. Bachórz, G. Borkowska, T. Koskiewiczowa i in., Toruń 2016, s. 148-160.
  • Czy potrzebne nam typologie dyskursu? W: Dyskurs i jego odmiany, red. B. Witosz, K. Sujkowska-Sobisz, E. Ficek, Katowice 2016, s. 22-31.
  • O stylu indywidualnym Stanisława Gajdy. Parę myśli po lekturze, „Stylistyka” XXV, 2016, s. 47-57.
  • Kategoria dyskursu w polonistycznej edukacji akademickiej. W: Jak analizować dyskurs? Perspektywy dydaktyczne, red. W. Czachur, A. Kulczyńska, Ł. Kumięga, Kraków 2016, s. 19-39.
  • Scientific models of text space stratification: conceptualization and relations between modelling categories. W: Academic (Inter)genres: between Texts, Contexts and Identities. Red. A. Duszak, G. Kowalski, Frankfurt am Main 2015, s. 17-33.
  • O granicach i ich przekraczaniu – w tradycji i we współczesnej refleksji genologicznej. W: Gatunek a granice, t. 5. Gatunki mowy i ich ewolucja, red. D. Ostaszewska i J. Przyklenk, Katowice 2015, s. 73-82.
  • Artefakty i różne style ich doświadczania w kulturze konsumpcji, „Stylistyka” 2015, s. 29-41.
  • Pamięć, język a dyskursy medialne – rozmowa z prof. Astrid Erll, prof. Bożeną Witosz i prof. Robertem Trabą, „Tekst i Dyskurs – Text und Diskurs” 2014, nr 7, s. 3-11.
  • O ideologizacji przekonań i postaw estetycznych (wokół publicznego sporu na temat artystycznej instalacji „Tęcza” na Pl. Zbawiciela w Warszawie), „Forum Lingwistyczne” 2014, nr 1, s. 27- 35.
  • O potrzebie perspektywy multimedialnej w badaniach stylistycznych. W: Język w mediach. Antologia, red. M. Kita i I. Loewe, Katowice 2014, wyd. II, 51-61. [przedruk]
  • Estetyzacja świata i estetyzacja języka „kolorowej” prasy kobiecej (przyczynek do rozważań o wpływie postmodernizmu na współczesną polszczyznę). W: Język w mediach. Antologia, red. M. Kita i I. Loewe, Katowice 2014, wyd. II, s. 113- 121. [przedruk]
  • Czy naturalistycznie konceptualizowana kategoria intersubiektywności zredefiniuje podstawowe pojęcia poetyki? „Teksty Drugie” 2014, nr 1, s. 142-151.
  • O konceptualizacji pojęcia kontekstu w lingwistyce poststrukturalistycznej, „Język a komunikacja”, t. 35, Słowo w kontekście, red. W. Chłopicki, Kraków 2013: Tertium, s. 279-291.
  • Naukowy język polski wobec metodologii ponowoczesnej. W: Oblicza polszczyzny. Red. A. Markowski, R. Pawelec, Warszawa 2012, s. 241-252.
  • Badania nad dyskursem we współczesnym językoznawstwie polonistycznym, „Oblicza Komunikacji” 2012, nr 5, s. 61-77.
  • O potrzebie perspektywy multimedialnej w badaniach stylistycznych. W: Język w mediach. Antologia, red. M. Kita i I. Loewe, Katowice 2012, s. 51-61. [przedruk]
  • Estetyzacja świata i estetyzacja języka „kolorowej” prasy kobiecej (przyczynek do rozważań o wpływie postmodernizmu na współczesną polszczyznę).W: Język w mediach. Antologia, red. M. Kita i I. Loewe, Katowice 2012, s. 113- 121. [przedruk]
  • Jaki obszar wspólnoty teoretycznej zbliża dziś językoznawców i badaczy literatury?, „Postscriptum” 2012, nr 1(9), s. 41-49.
  • O potrzebie perspektywy multimedialnej w badaniach stylistycznych. W: Transdyscyplinarność badań nad komunikacją medialną. T. 1. Stan wiedzy i postulaty badawcze, red. M. Kita, M. Ślawska, Katowice 2012, s. 155-168.
  • Od kategorii stylu funkcjonalnego do wieloaspektowych badań dyskursu. W: Strukturalizm w Europie środkowej i wschodniej. Wizje i rewizje, red. D. Ulicka, W. Bolecki, Warszawa 2012, s. 323-339.
  • Interakcyjny model relacji gatunku i dyskursu w przestrzeni komunikacyjnej. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. 4. Gatunek a komunikacja społeczna, red. D. Ostaszewska, Katowice 2011, Wyd. UŚ, s. 23-33.
  • O konsekwencjach podmiotocentryzmu w badaniach stylistycznych, „Stylistyka” XX, 2011.
  • Kategoria intertekstualności w kontekście współczesnej stylistyki (wąskie czy szerokie ujęcie?). W: Intertekstualność we współczesnej komunikacji językowej. Red. Mazur J., Małyska A., Sobstyl K., Lublin 2010, s. 24-34.
  • Estetyzacja świata i estetyzacja języka „kolorowej” prasy kobiecej (przyczynek do rozważań o wpływie postmodernizmu na współczesną polszczyznę). W: Styl – dyskurs media, red. B. Bogołębska M. Worsowicz, Łódź 2010, s. 105-115.
  • O dyskursie wykluczenia i dyskursach wykluczonych z perspektywy lingwistycznej. „Tekst i Dyskurs” / „Text und Diskurs”, 2010, nr 3, s. 9-27.
  • Text und/oder Diskurs in der Perspektive der polnischen Tradition der Texterforschung, „Tekst i Dyskurs“ / „Text und Diskurs“, 2010, nr. 3, s. 167- 181.
  • Ekfraza w tekście użytkowym – w perspektywie genologicznej i dyskursywnej. W: Kulturowe wizualizacje doświadczenia. Red. W. Bolecki i A. Dziadek. Warszawa 2010, s. 165-183.
  • Lingwistyczne koncepcje tekstu wobec wyzwań komunikacji wirtualnej. W: Tekst w Sieci. Red. D. Ulicka. Warszawa 2009, s. 15-27.
  • Ekfraza w tekście użytkowym – w perspektywie genologicznej i dyskursywnej. „Teksty Drugie”, 2009 nr ½, s. 105-127.
  • Metatekst jako wyznacznik stylu i stylistyczna strategia. (Interpretacja metawypowiedzi w opowiadaniu „Kowal Kruk” Andrzeja Stasiuka). ”Poradnik Językowy” 2009 nr 7, s. 19-31.
  • Gatunek tekstu wobec „porządku dyskursu”. „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, LXV, 2009, s. 101-113.
  • Tekst a / i dyskurs w perspektywie polskiej tradycji badań nad tekstem. W: Lingwistyka tekstu w Polsce i w Niemczech. Pojęcia, problemy i perspektywy, red. Z. Bilut-Homplewicz, W. Czachur, M. Smykała, Wrocław 2009, s. 69-81.
  • Gatunek jako gramatyka (?) tekstu. W: Gramatyka a tekst. Red. H. Fontański,Katowice 2009, s. 49-64.
  • Artystyczne manifestacje przekraczania tabu w tekstach najnowszej literatury polskiej. W: Tabu w języku i kulturze. „Język a kultura”, t. 21. Red. A. Dąbrowska, Wrocław 2009, s. 115-127.
  • Stylistyka dyskursu – nowe horyzonty badań nad stylem autora. W: Język i styl twórcy w kręgu badań współczesnej humanistyki. Red. J. Maćkowiak i C. Piątkowski. Zielona Góra 2009, s. 313-321. Oficyna Wydawnicza UZ.
  • Rozmowa jako doświadczenie – z punktu widzenia lingwistyki interakcyjnej. W: Nowoczesność jako doświadczenie: dyscypliny – paradygmaty – dyskursy. Rozmowa jako doświadczenie – z perspektywy lingwistyki interakcyjnej. T. 2. red. A. Zeidler-Janiszewska, R. Nycz. Warszawa 2008, s. 114-130.
  • Podmiot w stylistyce wobec różnych koncepcji podmiotowości w dyskursie w współczesnej stylistyki. W: Podmiot w języku i kulturze. Red. J. Bartmiński, A. Pajdzińska, Lublin 2008, s. 123-139.
  • Variations of Ecphrasis. On generic conditions of iconic representation’s linguistic description. In:. Words and Images. Iconicity of The Text / Слова и образы. Иконичность текста. Ed. T. Dobrzyńska, R. Kuncheva. София 2008, p. 103-125.
  • Ewolucja kategorii podmiotu w badaniach stylistycznych. W: Polska genologia lingwistyczna. Red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2008, s. 297-308. [przedruk].
  • Czy gatunek i styl są we współczesnej stylistyce pojęciami konkurencyjnymi? W: Polska genologia lingwistyczna. Red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2008, s. 308-321. [przedruk]
  • Metatekst – w opisie teoriotekstowym, stylistycznym i pragmalingwistycznym. W: Polska genologia lingwistyczna. Red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2008, s. 321-328. [przedruk]
  • O ponadgatunkowych kategoriach typologicznych uniwersum mowy . W: Polska genologia lingwistyczna. Red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2008, s. 328-339. [przedruk]
  • Stylistyczne aspekty dyskursu feministycznego. (Wokół znaczenia terminu dyskurs w tekstologii lingwistycznej. „Stylistyka” XVII, 2008, s. 17-41.
  • Potoczność jako wartość w dzisiejszej kulturze. W: Potoczność a zachowania językowe Polaków. Red. B. Boniecka, S, Grabias, Lublin 2007, s. 11- 21.[przedruk]
  • Gatunki podróżnicze w typologicznym ujęciu genologii lingwistycznej. W: Wokół reportażu podróżniczego. T. 2. Red. D. Rott, Katowice 2007, s. 11-30.
  • Stylistyka „powieści interlokucyjnej”- uwagi wprowadzające. „Język Artystyczny”. T. 13. Interakcyjny wymiar dyskursu artystycznego. Red. B. Witosz, Katowice 2007, s. 107-119.
  • Widzenie – pamięć – wyobraźnia. (O konstrukcji jednej z odmian tekstu opisu). „Język Artystyczny”. T. 13. Interakcyjny wymiar dyskursu artystycznego. Red. B. Witosz, Katowice 2007, s. 140-157.
  • Kategoria czasu w badaniach stylistycznych – uwagi teoretycznometodologiczne i postulaty badawcze, „Stylistyka” XVI, 2007, s. 7-21.
  • Lingwistyka tekstu – stan aktualny i perspektywy. „Poradnik Językowy” 2007, nr 7, s. 3-19.
  • Gatunek – sporny (?) problem współczesnej refleksji tekstologicznej. W: Polska genologia literacka. Red. D. Ostaszewska, R. Cudak. Warszawa 2007. PWN., s 233-252. [przedruk]
  • O ponadgatunkowych kategoriach typologicznych – inaczej. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. 3. Gatunek a odmiany funkcjonalne. Red. D. Ostaszewska, Katowice 2007, s. 25-32
  • Potoczność jako wartość w dzisiejszej kulturze, „Stylistyka” XV, 2006, s. 37-49.
  • O badaniach stylów konwersacyjnych z perspektywy współczesnej stylistyki. W:Style konwersacyjne. Red. B. Witosz, Katowice 2006, s. 13-21.
  • Styl indywidualny w perspektywie genologii lingwistycznej, „Stylistyka” 2005, XIV, s. 251-265.
  • Видено „глазами памяти”. (Проблемы конструкции текста). In: Память и текст. Когнитивные и культурологические аспекты. / Memory and Text. Cognitive and Cultural Aspects. Ed. T. Dobrzyńska, R. Kuncheva, София 2005, p. 241-255.
  • O ”kłopotliwych” nazwach gatunków mowy. W: Spotkanie. Księga jubileuszowa dla Profesora Aleksandra Wilkonia. Red. M. Kita, B. Witosz, Katowice 2005, s. 120–129.
  • O paradygmacie, kompetencjach i miejscu stylistyki w obrębie współczesnych badań dyskursu, „Postscriptum”, 2005, nr 1, s. 83-100.
  • Tekstowe i kontekstowe wyznaczniki stylu – próba systematyzacji (?) i problematyzacji. W: Współczesne analizy dyskursu. Kognitywna analiza dyskursu a inne metody badawcze. Red. M. Krauz, S. Gajda. Rzeszów 2005, s. 30-40.
  • Genologiczna przestrzeń tekstu. (O „Jadąc do Babadag” Andrzeja Stasiuka), „Ruch Literacki” 2005, nr 4-5, s. 475-494.
  • O ponadgatunkowych kategoriach typologicznych uniwersum mowy, „Стиль”. Beograd 2005. Vol. 5, s. 198-197.
  • Miejsce stylistyki w obrębie współczesnych badań dyskursu. W: Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo – Wiedza o języku – Wiedza o kulturze – Edukacja. Zjazd Polonistów, Kraków 22-25 września 2004. Red. M. Czermińska i in., Kraków 2005, s. 66- 79.
  • Tekst i /a gatunek. Jeden czy dwa modele? W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. 2. Gatunek a tekst. Red. D. Ostaszewska, Katowice 2004, s. 39-49.
  • O wielości „języków” interpretacji w badaniach stylistycznych – konsekwencje teoretyczno – metodologiczne. W: Wielojęzyczność w perspektywie stylistyki i poetyki. Red. M. Ruszkowski, Kielce 2004, s. 23-36.
  • Gatunek – sporny (?) problem najnowszej refleksji tekstologicznej. W: Akty i gatunki mowy. Seria „Współczesna polszczyzna. Wybór opracowań”. Red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, Lublin 2004, s. 238-258. [przedruk]
  • Obrazy zachowań komunikacyjnych kobiet i mężczyzn we współczesnej literaturze, „Stylistyka” XIII, 2004, s. 7-27.
  • Lingwistyczna koncepcja idiolektów a problem tożsamości. W: Narracja i tożsamość (1). Narracje w kulturze. Red. W. Bolecki, R. Nycz, Warszawa 2004, s. 128-144.
  • O kategorii różnorodności – w refleksji teoretycznej współczesnej lingwistyki. W: „Prace Językoznawcze”. T. 27. Red. K. Kleszczowa i J. Sobczykowa, Katowice 2003, s. 45-52.
  • Literackie zapisy rozmowy w tzw. młodej prozie polskiej lat 90. W: Porozmawiajmy o rozmowie. Red. M. Kita, J. Grzenia, Katowice 2003, s. 163- 174.
  • Kobieta patrzy. (O aktach percepcji wzrokowej we współczesnej prozie kobiecej). „Język Artystyczny”, t. 12. Red. B. Witosz, Katowice 2003, s. 69-90.
  • Przeciw stereotypom – ku stereotypowi? (O kształtowaniu wizerunku postaci w najnowszej prozie polskiej). W: Stereotypy w literaturze (i tuż obok). Red. W. Bolecki, G. Gazda, Warszawa 2003, s. 212-229.
  • Schematy, wzorce tekstowe, gatunki mowy… (O kategoryzacji, kategoriach wypowiedzi językowych i ich modelowaniu), „Przestrzenie Teorii” 2, Poznań 2003, s. 89-103.
  • Językowy obraz mężczyzny w najnowszej literaturze polskiej jako kontrapunkt stereotypu kształtowanego przez kulturę masową. W: Wizerunki mężczyzny w języku i literaturze polskiej / Images of Man in Polish Language and Literature. Red. E. Teodorowicz-Hellman & D. Tubielewicz-Mattsson. Stockholm Slavic papers 9, Stockholm Universitet, Polska Institutet, Stockholm 2003, s. 137-148
  • O funkcjonalnej poetyce deskrypcji literackiej, „Teksty Drugie” 2002, nr 1-2, s. 153-158.
  • O kilku tendencjach stylistycznych w prozie polskiej końca XX wieku, „Postscriptum” 2002, nr 1, s. 95-105.
  • Wypowiedź językowa – w aspekcie tekstologicznym i stylistycznym (na przykładzie literackiego opisu postaci). W: Poznańskie Spotkania Językoznawcze. T. IX. Red. Z. Krążyńska i Z. Zagórski, Poznań 2002, s. 161-173.
  • O tekście opisu w procesie dydaktycznym. W: W kręgu zagadnień dydaktyki języka i literatury polskiej. Red. H. Synowiec, Katowice 2002, s. 178-185.
  • Estetyzm, antyestetyzm, anestetyzm – refleksy pluralizmu wartości współczesnej estetyki w prozie polskiej końca XX wieku, „Stylistyka” XI, Opole 2002, s. 47-67.
  • Esteticizem, antiesteticizem, anesteticizem – odsev pluralizma vrednot sodobne estetike v stilu poljske proze konca 20. stoletja. Przeł. N. Jež. „Slavistična Revija”. Časopis za jezikoslovje in literarne vede, 2002 nr 4, s. 435-445.
  • Obrona bliskości w prozie Andrzeja Stasiuka, „Teksty Drugie” 2002, nr 5, s. 129-141.
  • Gatunek – sporny (?) problem najnowszej refleksji tekstologicznej. W: Sporne i bezsporne problemy współczesnej wiedzy o literaturze. Red. W. Bolecki, R. Nycz, Warszawa 2002, s. 268-285.
  • Transgresja norm gatunkowych w wypowiedzi. W: Poznańskie spotkania językoznawcze. Red. Z. Krążyńska i Z. Zagórski, Poznań 2001, s. 55-67.
  • Między opowiadaniem a opisem. (O wykorzystaniu teorii współczesnej lingwistyki w typologii gatunków mowy). W: Praktyki opowiadania. Red. W. Grajewski, Z. Mitosek, B. Owczarek, Warszawa 2001, s. 23-45.
  • „Dziennik pisany nocą” – między gatunkowym a indywidualnym stylem wypowiedzi. W: Język Artystyczny, t. 11, Red. D. Ostaszewska i A. Wilkoń, Katowice 2001, s. 29-46.
  • Językowe wizualizacje kobiety w prozie Tadeusza Konwickiego. W: W kręgu języka. Śląsko-poznańskie kolokwia lingwistyczne. Red. E. Jędrzejko, Katowice 2001, s. 173-185.
  • Gatunek – sporny (?) problem najnowszej refleksji tekstologicznej. „Teksty Drugie” 2001, nr 5, s. 67-87.
  • O wartościach i wartościowaniu w poemacie opisowym polskiego Oświecenia. W: „Prace Językoznawcze”. T. 26. Red. O. Wolińska, Katowice 2001, s. 249- 257.
  • Metatekst – w opisie teoriotekstowym, stylistycznym i pragmalingwistycznym. W: Stylistyka a pragmatyka. Red. B. Witosz, Katowice 2001, s. 72-81.
  • Język artystyczny. W: Najnowsze dzieje języków słowiańskich. T. 13: Język Polski, Red. S. Gajda, Opole 2001, s. 243-294. (współautorstwo z E. Sławek i M. Wojtak).
  • Kategoria podmiotu – w teorii i w tekście. W: Kategorie pragmatyczne w tekście literackim. Red. E. Sławkowa, Cieszyn 2000, s. 46-82.
  • Od opisu realistycznego do metaopisu. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. Red. D. Ostaszewska, Katowice 2000, s. 204-217.
  • Czy gatunek i styl są we współczesnej stylistyce pojęciami konkurencyjnymi?, „Stylistyka” VIII, 1999, s. 37-53.
  • Pojęcie wyboru we współczesnej refleksji tekstologicznej, „Poradnik Językowy” 1999, nr 5/6, s. 28-39.
  • Opis a fotografia . Prace Językoznawcze nr 25. Studia Historycznojęzykowe. Red. O. Wolińska, Katowice 1998, s. 232-242.
  • Ewolucja kategorii podmiotu w badaniach stylistycznych. W: Nowe czasy, nowe języki, nowe (i stare) problemy. Red. E. Jędrzejko, Katowice 1998, s. 197-210.
  • Pragmatyczny wymiar opisu. W: Tekst. Problemy teoretyczne. Red. J. Bartmiński i B. Boniecka, Lublin 1998, s. 197-211.
  • Literackie konwencje opisu postaci. W: Tekst. Problemy teoretyczne. Red. J. Bartmiński i B. Boniecka, Lublin 1998, s. 211-225. (współautorstwo z D. Ostaszewską).
  • Tekst jako wspólny przedmiot badań teorii tekstu, stylistyki i poetyki. „Stylistyka” VII, Opole 1998, s. 45-61.
  • Die Sprachhandlung „Beschreiben” aus linguistischer und didaktischer Sicht. „Fremdsprachen und Hochschule”, 1998, nr 54, s. 32-43. (współautorstwo z J. Ilukiem).
  • Rozbijanie zastygłych struktur. O tendencjach stylistycznych w tekstach współczesnej prozy. W: Tekst i styl. Red. M. Balowski, S. Gajda. Opole 1996, s. 135-143.
  • Anarchiczna struktura opisu? W: Tekst i jego odmiany. Red. T. Dobrzyńska. Warszawa 1996, s. 19-31.
  • Metatekst w utworze literackim. Problemy teoretyczne. W: Literatura a heterogeniczność kultury. Red. E. Czaplejewicz, E. Kasperski, Warszawa 1996, s. 139-150.
  • Degradacja opisu. „Język Artystyczny” X. Red. D. Ostaszewska, E. Sławek, Katowice 1996, s. 132-141.
  • Szczegół w opisie. Zagrożenie koherencji tekstu czy jego niezbywalny atrybut? „Pamiętnik Literacki”, 1995, z.1, s. 125-139.
  • Miejsce opisu w narracjach Andrzeja Kuśniewicza. „Język Artystyczny” IX. Red. A. Wilkoń przy współpracy z B. Witosz. Katowice UŚ 1995, s. 81 – 100
  • Przypis w tekście literackim jako jeszcze jeden sposób gry z konwencją. W: Konteksty. Red. E. Jędrzejko, R. Pietkowa. Katowice 1995, s. 87-97.
  • Lingwistyka a problem gatunków mowy. „Socjolingwistyka”,1994, nr 14, s. 77- 85.
  • Opis w najnowszych francuskich pracach tekstologicznych. „Stylistyka” III, Red. S. Gajda. Opole 1994, s. 183-187.
  • Relacje nadawczo-odbiorcze w tekście terapeutycznym. W: Kształcenie porozumiewania się. Red. S. Gajda. Opole 1994, s. 309-315. (współautorstwo z R. Piętkową).
  • Kilka uwag o opisie we współczesnej powieści ( na przykładzie prozy Andrzeja Kuśniewicza ). W: Prace Językoznawcze”. T. 19. Red. A. Kowalska. Katowice, s. 202-210.
  • Modyfikacje struktur składniowych w polskiej prozie lat siedemdziesiątych. „Język Artystyczny” VIII. Red. A. Wilkoń, B. Witosz. Katowice 1993, s. 70-85. (współautorstwo z E. Jędrzejko).
  • Opis w tekście mówionym. Zagadnienia wstępne. W: Z problemów współczesnej polszczyzny. Red. A. Wilkoń, J. Warchala. Katowice 1993, s. 7-22.
  • Kryzys rozmowy jako sygnał przeobrażeń modelu językowych interakcji. W: Przemiany współczesnej polszczyzny. Red. S. Gajda. Opole 1993, s. 197-203 (współautorstwo z R. Piętkową).
  • O dwu rodzajach monologu w polskiej prozie współczesnej. „Język Artystyczny” VII. Red. A. Wilkoń. Katowice 1990, s. 7-31.
  • Relacje nadawczo-odbiorcze w monologu wypowiedzianym – tekście literackim stylizowanym na komunikat ustny. W: Tekst ustny – Oral text. Red. M. Abramowicz, J. Bartmiński, Wrocław 1989, s. 193-213.
  • O funkcji fatycznej w tekstach języka mówionego. W: Z problemów współczesnej polszczyzny. Red. H. Wróbel. Katowice 1985, s. 125-136 (współautorstwo z R. Piętkową).
  • Rola powtórzeń w tekście literackim stylizowanym na tekst mówiony. „Język Artystyczny” III. Red. A. Wilkoń. Katowice 1982, s. 95-110.
  • Uwagi merytoryczno-metodyczne o realizacji programu nauczania składni w klasie V. Propozycje lekcji, „Język polski w szkole”. Red. K. Pojawska. Kielce 1982, z.2, s.46-54.
  • Synonimika składniowa – ćwiczenia w parafrazowaniu tekstu dla starszych klas szkoły podstawowej, „Język polski w szkole”. Red. K. Pojawska. Kielce 1982, z. 3, s. 45-49.
  • Raport z badań nad nowymi programami klasy V szkoły podstawowej. W: Raport z badań nad wdrażaniem programu nauczania języka polskiego w szkole podstawowej. Warszawa 1982, s. 1-21; 30-33; 46-67; 95-105. (współautorstwo z J. Budzikiem, B. Niesporek, H. Synowiec).
  • O wzajemnej relacji zaimków „ja” – „ty” w narracji. „Język Artystyczny” II. Red. A. Wilkoń, H. Wróbel. Katowice 1981, s. 25-37.
  • Nazwy państw współczesnych – próba typologii. „Studia Nauk Politycznych”. Warszawa 1981, nr 2, s.187-199. (współautorstwo z S. Saganem, A. Matanem).
  • Z problemów nauczania stylistyki w szkole średniej. W: Z teorii i praktyki dydaktycznej. Red. E. Polański. Katowice 1981, s. 135-144 (współautorstwo z R. Piętkową).
  • Składnia. W: Przewodnik metodyczny do nauczania języka polskiego w klasie VI powszechnej szkoły średniej. Red. E. Polański. Katowice 1980, s. 85- 107.
  • Nauczanie składni. W: Przewodnik metodyczny do nauczania języka polskiego w klasie V powszechnej szkoły średniej. Red. E. Polański. Katowice 1979, s.95- 108.
  • Składnia opowiadania Marka Nowakowskiego pt. „Ratusz”. „Język Artystyczny” I. Red. A. Wilkoń. Katowice 1978, s. 67-78.
  • Składnia. W: Przewodnik metodyczny do nauczania języka polskiego w klasie IV powszechnej szkoły średniej. Red. E. Polański. Katowice 1978, s. 95-109.