dr hab. Katarzyna Wyrwas

DSC08154

wicedyrektor ds. naukowych w Instytucie Języka Polskiego
kierownik Poradni Językowej IJP UŚ

Zakład Socjolingwistyki i Społecznych Praktyk Komunikowania
e-mail: katarzyna.wyrwas@us.edu.pl

Katarzyna Wyrwas prowadzi zajęcia z przedmiotów językoznawczych, a także z genologii lingwistycznej w różnych ujęciach i z komunikacji multimedialnej.
Jej zainteresowania badawcze przez długi czas koncentrowały się wokół teorii tekstu oraz genologii. Liczne publikacje poświęciła genologicznemu opisowi różnych odmian skargi i opowiadania, a także dyskusji, reklamy, testamentu poetyckiego.
Zajmuje się również zjawiskami leksykalnymi współczesnej polszczyzny, takimi jak frazeologia, zapożyczenia, neosemantyzmy. Obecnie pracuje nad monografią na temat rozwoju historycznego oraz współczesnego stanu polskiej terminologii budowlanej.
Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego i sekretarzem Stowarzyszenia Przyjaciół Instytutu Języka Polskiego UŚ „Via Linguae”. Dwukrotnie przyznano jej stypendium Fundacji na rzecz Nauki Polskiej dla młodych naukowców (2001 i 2002).
Jej pasją jest kultura języka. Od 2004 roku kieruje Poradnią Językową Instytutu Języka Polskiego UŚ (www.poradniajezykowa.pl). Katarzyna Wyrwas zajmuje się też popularyzacją wiedzy o języku polskim i poprawnej polszczyźnie, wygłaszając wykłady w szkołach różnego typu oraz biorąc udział w pracach jury konkursów ortograficznych i poprawnościowych w regionie.

Książki autorskie i współautorskie:

  • Opowiadania potoczne w świetle genologii lingwistycznej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2014, ss. 240.
  • poradniajęzykowa.pl. Red. K. Wyrwas. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2007, ss. 351.
  • Mały słownik terminów teorii tekstu. Oficyna Wydawnicza Rytm i Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego. Warszawa–Kraków 2005, ss. 232 [współautorka: K. Sujkowska-Sobisz].
  • Skarga jako gatunek mowy. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2002, ss. 136.

Redakcje naukowe:

  • poradniajęzykowa.pl. Red. K. Wyrwas. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2007, ss. 351.

Artykuły:

  • Opowiadanie w dyskursie homiletycznym. Uwagi wstępne. W: Dyskurs i jego odmiany. Red. B. Witosz, K. Sujkowska-Sobisz, E. Ficek. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016, s. 86-94.
  • Nadawca wszechwiedzący w reklamie telewizyjnej. Uwagi wstępne. W: Język w telewizji. Antologia. Red. M. Kita, I. Loewe. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016, s. 114–126. [współautorka: K. Sujkowska-Sobisz]
  • Testament poetycki jako wtórny gatunek mowy. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. 5. Gatunek a granice. Red. D. Ostaszewska, współudz. J. Przyklenk. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice, 2015, s. 221–229.
  • Konceptualizacja pojęcia narratio w świecie indoeuropejskim, „Język Polski” XCIV, 2014, z. 3, s. 212–218.
  • Językowe sposoby wyrażania punktu kulminacyjnego w opowiadaniach potocznych. „Stylistyka” XXIII. Opole 2014, s. 377–395.
  • Rekonstrukcja wzorca tekstowego narracji potocznej. W: Narracyjność języka i kultury. Red. D. Filar i D. Piekarczyk. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Lublin 2014, s. 275–283.
  • Co to jest sedes? W: Mówię, więc jestem. Rozmowy o współczesnej polszczyźnie. T. 4. Red. M. Milewska-Stawiany i E. Rogowska-Cybulska. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego. Gdańsk 2013, s. 227–229.
  • Dlaczego opowiadanie w rozmowie potocznej to nie monolog? W: „Język a Kultura”. T. 23. Akty i gatunki mowy w perspektywie kulturowej. Red. A. Burzyńska-Kamieniecka. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Wrocław 2012, s. 451– 460.
  • Reklama typu homeshopping jako wzorzec dla reklamy wyborczej. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. 4. Gatunek a komunikacja społeczna. Red. D. Ostaszewska, współudz. J. Przyklenk. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2011, s. 446–455
  • Festiwal ekskluzywnych produktów niszowych, czyli o nowszych zapożyczeniach semantycznych w polszczyźnie. W: Język polski w badaniach lingwistycznych. Red. P. Zbróg. Wyd. Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego. Kielce 2010, s. 193–203
  • Kilka uwag o etymologii i zmianach znaczeniowych wyrazów most i mościć, „Język Polski” LXXXVIII, 2008, z. 4–5, s. 341–347.
  • O aktach oskarżenia i innych odmianach skarg na gruncie prawa. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. 3. Gatunek a odmiany funkcjonalne. Red. D. Ostaszewska. Wydawnictwo Gnome. Katowice 2007, s. 204–211.
  • Historia w konwersacji, konwersacja w historii. W: Czas i konwersacja: przeszłość i teraźniejszość. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Red. M. Kita. Katowice 2006, s. 99–110.
  • Dominanta semantyczna gatunku mowy (na przykładzie negacji skargach potocznych). „Stylistka” XV. Opole 2006, s. 151–164.
  • Jak opowiadają mężczyźni. W: Style konwersacyjne. Red. B. Witosz. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2006, s. 98–109.
  • O kilku zapożyczeniach leksykalnych i semantycznych. W: Západoslovanské jazyky w 21. staroči. Red. P. Odaloš. Pedagogická fakulta Univerzity Mateja Bela v Banskej Bystrici. Banská Bystrica 2005, s. 235–244
  • Kurort czy resort? „Język Polski” LXXXV, 2005, z. 2, s. 154–156.
  • Skarga potoczna w strukturze narracyjnej. Uwagi o kontaminacji gatunkowej. „Stylistyka” XIV. Opole 2005, s. 393–401.
  • Rywingate i pracoholik – derywaty sufiksalne czy złożenia? „Język Polski” LXXXIV, 2004, z. 2, s. 151–154.
  • Kilka uwag o dyskusji na forum internetowym. W: Dialog a nowe media. Red. M. Kita, J. Grzenia. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2004, s. 52–73. 21.
  • Jeździk, jeździdło, jeździdełko. „Język Polski” LXXXIV, 2004, z. 3, s. 233–236.
  • Nadawca wszechwiedzący w reklamie telewizyjnej. „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”, 2004, cz. 12 (t. 40), s. 63–74. [współautorka: K. Sujkowska-Sobisz]
  • Ekskluzywny. „Język Polski” LXXXIV, 2004, z. 4, s. 317–320.
  • Irakijski – nowy przymiotnik. „Język Polski” LXXXIV, 2004, z. 5, s. 392–393.
  • Uwagi o kobiecym i męskim sposobie opowiadania. „Stylistyka” XIII. Opole 2004, s. 97–113.
  • To ludzka rzecz – pogadać…, czyli o rozmowie w reklamie. W: Porozmawiajmy o rozmowie. Lingwistyczne aspekty dialogu. Red. M. Kita, J. Grzenia. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2003, s. 131–141.
  • Agentura. „Język Polski” LXXXIII, 2003, z. 4–5, s. 350-351.
  • Arealny ‘regionalny’. „Język Polski” LXXXIII, 2003, z. 4–5, s. 351–352.
  • Florysta. „Język Polski” LXXXIII, 2003, z. 4–5, s. 335–337.
  • Wporzo ‘w porządku’. „Język Polski” LXXXIII, 2003, z. 4–5, s. 352–353.
  • Zamierzyć ‘przymierzyć’. „Język Polski” LXXXIII, 2003, z. 4–5, s. 353.
  • Dwa typy kontaminacji gatunkowych. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. 2. Gatunek i tekst. Red. D. Ostaszewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2003, s. 60–70. [współautorka: K. Sujkowska-Sobisz]
  • Wielojęzyczność w reklamie – nadawca i narracja. „Stylistyka” XII. Opole 2003, s. 293–306.
  • Skarga poetycka. „Cтил” 1/2002 (Belgrad), s. 249–264.
  • Przytoczenia w potocznym tekście narracyjnym. „Język Polski” LXXXI, 2001, z. 3, s. 183–188.
  • Mrówka jako neosemantyzm. „Język Polski” LXXXII, 2001, z. 4, s. 315–316.
  • Kawał a narracja. „Stylistyka” X. Opole 2001, s. 209–218. 2
  • Skarga czy podanie? Kontaminacja wzorców tekstowych w strukturze adaptacyjnej gatunku mowy. W: Stylistyka a pragmatyka. Red. B. Witosz. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2001, s. 369–377.
  • Wzorzec gatunkowy skargi i jego realizacje (na przykładzie tekstów literackich oraz skarg do instytucji). W: Gatunki mowy i ich ewolucja. T. 1. Mowy piękno wielorakie. Red. D. Ostaszewska. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2000, s. 119– 135.
  • Struktura skargi mówionej. „Stylistyka” IX. Opole 2000, s. 373–388.
  • Wzorzec gatunkowy skargi. „Stylistyka” VIII. Opole 1999, s. 133–145.
  • Struktura narracji mówionej. „Język Polski” LXXVIII, 1998, z. 3-4, s. 223–230.
  • Aktywność słuchacza wobec narracji mówionej. „Język Polski” LXXVII, 1997, z. 4–5, s. 276–286.