prof. UŚ dr hab. Olga Wolińska

Absolwentka filologii polskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach, od 1968 r. do przejścia na emeryturę w 2011 r. pracowała na Uniwersytecie Śląskim. W latach 1981–1990 była zastępcą dyrektora, a od 1993 do 2011 roku dyrektorem Instytutu Języka Polskiego. W latach 1990–1993 pełniła funkcję prodziekana Wydziału Filologicznego. Współzałożycielka i wieloletni dyrektor Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Śląskim, członek Rady Programowej Akademii Artes Liberales. Członek Komisji Językoznawstwa PAN, w latach 1994–1996 zastępca prezesa Zarządu Głównego PTJ. Przez wiele lat uczestniczyła w pracach Wojewódzkiego Komitetu Olimpiady Literatury i Języka Polskiego. Prowadziła badania indywidualne skoncentrowane na problematyce struktury współczesnej polszczyzny, kształtowania się języka informacji prasowej, zagadnieniach perswazji językowej i regionalnej odmianie polszczyzny na Śląsku. Brała też udział w kilku przedsięwzięciach zespołowych, m.in. Język polski na Śląsku, Słowotwórstwo historyczne, Język polski w czasie II wojny światowej. Promotor kilkudziesięciu prac magisterskich i doktorskich.

 

Publikacje

  • Konstrukcje bezmianownikowe we współczesnej polszczyźnie. Katowice 1978.
  • Język XIX-wiecznych wiadomości prasowych. Katowice 1987.

 

  • Stopień realizacji semantycznego modelu zdania w polskim wypowiedzeniu jednoczłonowym. „Język Polski” LV, 1975, s. 266–275.
  • Struktura a treść w dwuczłonowym wypowiedzeniu nieagentywnym. „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, z. XXXIV, 1976, s. 111–120
  • Typy polskich predykatów nieagentywnych. „Prace Językoznawcze”, t. 3,
  • Typy predykatów w polskich zdaniach bezmianownikowych. „Prace Językoznawcze”, t. 3, Katowice 1976, s. 141–150.
  • Słownictwo i frazeologia „Dziennika Górnośląskiego”. „Prace Językoznawcze” , t. 7, Katowice 1980, s. 147–158.
  • Z badań nad językiem prasy śląskiej drugiej połowy XIX w. W: Perspektywy badań śląskoznawczych. Red. D. Simonides, H. Borek. Wrocław 1981, s. 49–54.
  • Syntaktyczne struktury perswazji w listach (na materiale listów Polonii). „Poradnik Językowy”, 1982, z. 2, s. 73–81.
  • Syntaktyczne struktury perswazyjne w listach (na materiale listów polonijnych). „Polonica” VIII, Warszawa 1982, s. 197–205.
  • Stosunek do języka polskiego i gwary śląskiej w XIX-wiecznych czasopismach górnośląskich (deklaracje i realizacja). W: U. Burzywoda, A. Kowalska, O. Wolińska, Studia z dziejów języka polskiego na Górnym Śląsku w okresie pruskim. Katowice 1983, s. 127–134.
  • Wypowiedzenie złożone w dziewiętnastowiecznej informacji prasowej. „Prace Językoznawcze”, t. 12, Katowice 1985, s. 102–113.
  • Słownictwo XIX-wiecznych wiadomości prasowych (rzeczownik – czasownik – przymiotnik – przysłówek). „Język Polski”, LXVI, z. 3–4, 1986, s. 287–301.
  • Zmiany konturu zdania w języku wiadomości prasowych (pierwsze czterdziestolecie XX wieku). „Prace Językoznawcze”, t. 17, Katowice 1989, s. 138–147.
  • Ekspansja przyimka poprzez w nowszej polszczyźnie. „Prace Językoznawcze”, t. 19, Katowice 1991, s. 212–217.
  • Silezymy w języku familijnym inteligencji napływowej na Górnym Śląsku [współautor A. Grybosiowa). W: Polszczyzna regionalna Pomorza 2. Red. K. Handke. Wrocław 1991, s. 153–161.
  • Uwagi o badaniach języka prasy śląskiej. W: Stan i potrzeby badań śląskoznawczych nad językiem, piśmiennictwem i folklorem. Red. S. Gajda. Opole 1991, s. 111–124.
  • Regionalizmy leksykalne w prasie śląskiej drugiej połowy XIX wieku (na przykładzie „Zwiastuna Górnośląskiego”). W: Książka polska na Śląsku w drugiej połowie XIX-wieku. Red. M. Pawłowiczowa. Katowice 1992, s. 64–74.
  • Język polskich ulotek z okresu plebiscytu i powstań śląskich. W: Książka polska na Śląsku w latach 1900–1922. Red. M. Pawłowiczowa. Katowice 1994, s. 106–112.
  • Możliwości zastosowania opisu gniazdowego w diachronii. „Poradnik Językowy”, 1994, z. 5–6, s. 63–69.
  • Polska prasa podziemna na Śląsku w latach II wojny światowej. W: Książka polska na Śląsku w latach 1922–1945. Red. M. Pawłowiczowa. Katowice 1994, s. 181–190.
  • Przekształcenia semantyczne i strukturalne w gnieździe słowotwórczym z centrum kazać. „Prace Językoznawcze”, t. 22, Katowice 1994, s. 39–47.
  • Język nieznanego przekładu polskiego Jerozolimy wyzwolonej Torquatta Tassa. W: Kultura baroku i jej tradycje. Katowice 1995, s. 157–168.
  • O pojęciu paradygmatu słowotwórczego. W: Studia z językoznawstwa słowiańskiego. Red. F. Sławski, H. Miecznikowska. Kraków 1995, s. 241–244.
  • Układ linearny a struktura składniowa w poezji Wacława Potockiego (na przykładzie Ogrodu fraszek). „Barok” nr 2(4), Warszawa 1995, s. 143–157.
  • Z badań nad językiem pisarzy barokowych. Wacława Potockiego Smutne zabawy żałosnego po śmierci dziatek rodzica. W: Il barocco in Polonia. Atti dei Colloqui Italo-Polacchi. Red. J. Żurawska. Neapol 1995, s. 11–124.
  • 3 razy TAK, czyli o propagandzie politycznej czasu referendum ludowego w województwie śląskim. W: Książka polska na Śląsku w latach 1945–1956. Red. M. Pawłowiczowa. Katowice 1997, s. 65–77.
  • Protokoły zeznań świadków – szablon tekstowy i jego ewolucja (na przykładzie akt miejskich Tarnowskich Gór). „Prace Językoznawcze”, t. 25, Katowice 1998, s. 242–254.
  • Język odzew z okresu Wiosny Ludów i powstania styczniowego. „Prace Językoznawcze”, t. 26, Katowice 2001, s. 270–278.
  • Debaty i kłótnie. O publicznym dyskursie politycznym w III Rzeczpospolitej. W: Zapádoslovanské jazyky v 21. staroci. Red. P. Odaloš. Banská Bystrica 2005, s. 228–234.